فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٦ - رحمت چيست؟
مصالح و مفاسد باشد نه ثواب و عقاب براى تحقيق اين نكته بايد به جزء دوم صراط الحق تأليف نگرانده مراجعه شود.
در رابطه با اين موضوع سه مسأله ديگر وجود دارد كه بايد به آنها پاسخ داد مسأله اول اين كه چرا خداوند انسان را ابتدا در بهشت نيافريد كه او را در اين كره دچار بلاها و ناراحتىها نمود؟
به عبارت ديگر كمالى كه انسان براى تحصيل آن خلق شده است چرا از همان ابتدا به او تفضل و اعطا نشد تا اين همه زحمت و مشقت به او احاطه نمىكرد؟ در حالى كه عبادت انسان و زحمتهاى او براى خدا سودى ندارد.
در جواب بايد گفت كه كمال مذكور بخششى نيست و بدون تكامل- بندگى- به دست نمىآيد چنانچه مردى بدون ازدواج پدر نمىشود.
بلى بهشت نقطه نهايى مسير تكامل است تا كسى به كمال لايق خود نرسد. بردن او به بهشت قبيح و زشت است و يا ممكن نيست زيرا در فرض دخول او به بهشت، نخواهد توانست از لذايذ آن استفاده ببرد چنانچه مريض از طعم مرغوب اطعمه تا زوال مرض خود لذت برده نمىتواند نيز براى توضيح بايد بگوييم اگر دانشمندى دست و پاى مرد نادان و بد اخلاق و يا ديوانهاى را به عنوان تاديب و احترام ببوسد آيا كار خوبى انجام داده است يا قبيح و زشت؟ اگر او را بر كرسى استادى دانشگاه يا رياست يك سازمان صنعتى مهم بنشاند تفضل و احسان نموده است و يا اشتباه؟
آيا اين مرد نادان وظايف استاد دانشگاه و اداره سازمان را به مجرد