پنجمين امتياز انسان بى‌نهايت بودن مكافات او در مقابل انجام وظايف الهى او مى‌باشد بلى پاداش ايمان به خدا و عمل صالح در زندگى دنيا كه غالبا از هشتاد سال و صد سال تجاوز نمى‌كند خلود در نعمت و نازى است كه در قلب كسى خطور نكرده و اندازه آن را بجز خدا كسى نداند. ولى ايرادى كه متوجه اين امتياز مى‌شود بى‌نهايت بودن مجازات كفر و عصيان است. زيرا كفر هشتاد يا صد سال خلود در آتش را به عقب دارد و اين پاداش در چارچوب قواعد عقلايى ما قابل فهم نيست.

بعيد نيست كه كميت و كيفيت ثواب و عقاب فقط مربوط به عظمت خداوند باشد و هيچ‌گونه علاقه‌اى به انسان نداشته باشد. عقلا در نظام زندگانى خود چنين امر با عظمت ندارد تا اطاعت و يا مخالفت او چنين عقاب يا ثوابى را در پى آرد، زيرا مستحق اطاعت ذاتا و وصفاً محدود است پس طاعت و معصيت او نيز محدود مى‌شود و بر اين اساس مجازات و مكافات آن‌ها نيز محدود است. ولى خداوند چون ذاتا و وصفاً لايتناهى است و نعمت‌هاى او قابل احصا نيست قهراً اطاعت و معصيت او نيز بسيار بسيار بزرگ خواهد بود و بدين ترتيب ثواب و عقاب آن نيز ابديت مى‌يابد. و الله العالم‌[١].

[١] . جواب‌هاى ديگرى در جواب اين سؤال نيز گفته شده است. و ما تفصيل موضوع را در كتاب ديدگاه‌ها و مواضع كه چندين سال پس از تأليف اين كتاب نوشته شده آورده‌ايم و المقام من المعضلات.