فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٢٧ - مقام مؤمن و آثار ايمان

اين افضليت درباره مؤمنين نسبت به همه مخلوقات عموميت دارد.

(أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ)

آيه دوم ظاهراً سبب برترى را مسئوليت‌هاى اجتماعى (امر به معروف و نهى از منكر) مى‌داند و ممكن است به خاطر جامع بودن اسلام و يا بهتر شكوفا شدن استعداد معنوى مسلمان‌ها باشد.

ولى وجه اخير موجب برترى آيندگان از گذشتگان مسلمان مى‌باشد اين برترى هر چند عقلا و شرعا مانعى ندارد ولى طرفدار هم براى آن نداريم‌. وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ‌ (آل عمران ١٣٩).

سست و اندوهگين نشويد در حالى كه شما والاتر هستيد اگر دارندگان ايمان باشيد.

فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَكُمْ. (محمد ٣٥).

سست نشويد و (در ميدان جنگ) متاركه را قبول نكنيد و شما بلند تريد و خداوند با شما است احتمال قوى دارد كه معناى آيه نهى از مسالمت با محاربين در فرض غالب بودن باشد، يعنى حرف و او در جمله اسميه اول حاليه باشد. معنى اين چنين مى‌شود متاركه نكنيد در حالتى كه شما بالتر باشيد و عليهذا آيه مربوط به بحث ما نمى‌گردد.

بلى از آيه ترغيب به جهاد، اثر ايمان در جهاد آشكار مى‌شود. در اين آيه اين چنين مى‌فرمايد» اى پيامبر مؤمنين را براى پيكار ترغيب نما اگر بيست تن از شما با صبر باشند بر دويست تن غالب آيند و اگر از شما صد نفر باشند بر هزار تن از كفار پيروز گردند و اين غلبه به خاطر اين است كه كفار مردم نادانى‌اند.