عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٤ - فصل اول آيات قرآن در مدح صحابه

- لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً؛[١]

خداوند از مؤمنان هنگامى كه در زير آن درخت با تو بيعت كردند، راضى و خشنود شد؛ خدا آنچه را در درون دل‌هايشان [از ايمان و صداقت‌] نهفته بود مى‌دانست؛ ازاين‌رو آرامش را بر دل‌هايشان نازل كرد و پيروزى نزديكى به عنوان پاداش نصيب آن‌ها فرمود.

دو احتمال در بيعتى كه اين آيه شريفه بدان اشاره مى‌كند و منجر به رضايت الهى مى‌شود، وجود دارد:

١. بيعت قيدى براى رضاى خداوند باشد؛ يعنى خداوند از بيعت آنان با پيامبر صلّى اللّه عليه و اله خشنود است كه مناسب همين وجه تقييد آيه قبلى است:

إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى‌ نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى‌ بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً؛[٢]

كسانى كه با تو بيعت مى‌كنند، در حقيقت با خدا بيعت مى‌كنند؛ قدرت خدا از همه آنان برتر است. پس هركس پيمان‌شكنى كند، تنها به زيان خود پيمان مى‌شكند، و هركه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند، به زودى خدا پاداشى بزرگ به او مى‌بخشد.

٢. بيعت، جهت تحليليه باشد، يعنى بيعت با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله سبب رضامندى الهى باشد؛ يعنى خداوند از آنان به سبب بيعتشان با رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله راضى است.

از آثار اين رضامندى، بخشوده شدن گناهان آنان تا زمان بيعت و قرار گرفتن در زمره مرضيين است.

نكته درخور توجه آن است كه خداوند رضامندى خود را از همه كسانى كه با

[١] . فتح، آيه ١٨.

[٢] . همان، آيه ١٠.