عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٢ - فصل اول آيات قرآن در مدح صحابه

- لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ* وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌؛[١]

[اين غنايم، نخست‌] اختصاص به بينوايان مهاجرى دارد كه از ديارشان و اموالشان رانده شده‌اند؛ خواستار فضل خدا و خشنودى او مى‌باشند و خدا و پيامبرش را يارى مى‌كنند. اينان همان مردم درستكارند و [نيز] كسانى كه قبل از [مهاجران‌] در مدينه جاى گرفته‌اند و ايمان آورده‌اند؛ هركس را كه به سوى آنان كوچك كرده دوست دارند و نسبت به آنچه به ايشان داده شده [است‌] در دل‌هايشان حسدى نمى‌يابند، هرچند در خودشان احتياجى [مبرم‌] باشد، آن‌ها را بر خودشان مقدم مى‌دارند و هركس از خست نفس خود مصون ماند، ايشان‌اند كه رستگاران‌اند.

رابطه بين حكم [صادقون‌] و موضوع [مهاجرين‌] اين را مى‌طلبد كه صادقون بر كسانى كه در ايمانشان صادق‌اند حمل شود، نه بر چيزى ديگر؛ زيرا هيچ‌گونه توجيه معقولى براى آن وجود ندارد.

نظير آن، اين كلام الهى است: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ‌[٢] زيرا مناسب در اين است كه آنان در ايمانشان صادق‌اند، چنان‌كه پيش از اين آيه نيز به آن اشاره مى‌كند كه:

قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا ... مانند اين دو آيه و حتى روشن‌تر از اين دو، دو آيه كريمه بعدى است:

[١] . حشر، آيه ٩.

[٢] . حجرات، آيه ١٥.