عدالت صحابه در پرتو قرآن، سنت و تاريخ - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨٦ - فصل دوم عدالت صحابه از ديدگاه ابن ابى الحديد و نقيب ابو جعفر

گردد؛ بلكه بر اساس نظريه عدالت صحابه، سزاوار است پيامبر صلّى اللّه عليه و اله بگويد: صفوان از صحابه من است و ممكن نيست از او گناه سر بزند.

با جست‌وجو و بررسى در زندگانى صحابه به نمونه‌هاى بسيار زيادى از اين ماجراها برمى‌خوريم. تابعين‌[١] نيز درباره صحابه همين راه را پيمودند؛ و درباره آن دسته از صحابه كه خطابى كردند لب به مذمت نكوهش گشودند؛ اما بعد از عصر تابعين، اهل سنت در حق صحابه غلو كردند و آنان را افرادى مصون از هرگونه خطا و لغزش پنداشتند.

با وجود آيات فراوانى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله از عصيان الهى خوف داشت، آيا كسى جرئت مى‌كند بگويد برائت از صحابه، اگرچه عصيان و بدى كرده باشند، جايز نيست؟!

مانند كلام الهى:

لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌؛[٢]

اگر شرك‌ورزى، تمام اعمالت تباه مى‌شود و از زيان‌كاران خواهى بود.

قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ‌؛

بگو من هم اگر نافرمانى پروردگارم را كنم از عذاب روزى بزرگ [رستاخيز] مى‌ترسم.

فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى‌ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ‌؛[٣]

[اى داوود] پس در ميان مردم به حق داورى كن و از هواى نفس پيروى مكن كه تو را از راه خدا منحرف مى‌سازد. كسانى كه از راه خدا منحرف شوند، عذاب شديدى به سبب فراموش كردن روز حساب دارند.

[١] . طبقه بعد از صحابه.

[٢] . زمر، آيه ٦٥.

[٣] . ص، آيه ٢٦.