رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٧٨ - كتاب خانه هاى افغانستان

مذكور تا حدى خوب بوده، ولى معلوم نيست اولًا مجموع كتب اين شصت و نه كتابخانه از نظر كميت و كيفيت به چه قرار بوده و ثانياً مراجعين هفته‌اى به اين كتابخانه به چه تعدادى مى‌رسيده اند. لكن بهرحال افغانستان هم از نظر تعداد كتابخانه ها وهم از نظر تعداد و كيفيت كتابها و هم از نظر مطالعه كنندگان بسيار فقير مى‌باشد و آينده به كسى معلوم نيست.

٢- ولى نويسنده گرامى مى‌گويد (ص ٣٤٢) كه كتاب خانه هاى ديگرى هم است كه معلومات او در باره آن ها تكميل نشده كه قول داده در فرض حيات در چاب سوم كتاب خود اسامى آن ها را ذكر مى‌كند.

٣- سپس در فهرست آخر كتاب از صفحه ٣٤٣ تا ٣٥٧ كه صفحه آخر كتاب است، نام بيشتر از دو صد و هفتاد پنج كتابخانهاى عمومى را كه در تمام افغانستان فعلى و خارج افغانستان فعلى وجود داشته و همه كتاب او به شرح همين كتابخانه ها اختصاص دارد، نام برده است.

٤- مهمترين كتابخانه‌اى‌كه در ساحه باستانى بين النهرين در اثر حفريات و كاوش هاى باستان شناسى كشف گرديده، «كتابخانه نينوا» است كه تاريخ آن به هفت قرن قبل از ميلاد حضرت مسيح (ع) بر مى‌گردد. و دها لوايح اين كتابخانه در موزيم بريتانيا محفوظ است.

و هم چنان در هند و چين و غيره شواهدى به دست آمده كه وجود كتابخانه ها را ثابت مى‌سازد.

از بيان محققان ظاهر مى‌گردد براى اولين بار اصطلاح «كتابخانه» را در باره مخازن كتب، يونانى ها به كار برده اند؛ و اولين كتابخانه در «شهر آتن» در سال ٣٣٠ ما قبل ميلاد تأسيس شده. (ص ٣).

٥- آقاى نيلاب رحيمى غالب كتابخانه هاى كابل و هرات و ساير شهر هاى افغانستان را ذكر كرده و اگر زحمت بيشترى مى‌كشيد كه تعداد كتب و مضامين‌