رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨٧ - ١١) نور ستارگان

دارند آيا آغاز جهان هستند يا وسط دنيا يا پايان جهان؟

خورشيد ما كه در قبال كوآزر ها يك چراغ خاموش است، با اينكه در هر بيست و چهار ساعت ما، چهار صد ميليارد تن هيدروژن را مبدل به هليوم مى‌كند تا اينكه ما و سيارات ديگر داراى نور و حرارت باشيم تا ده ميليارد سال ديگر خاموش نخواهد شد.

وقتى عمر خورشيد ما اين قدر باشد مى‌توان از روى حدس و تخمين فكر كرد كه عمر يك كوآزر چه قدر مى‌باشد.

با يك مقايسه و تخمين ساده عمر كوآزر از نوع آن هايى كه با زمين ٩ هزار ميليون سال نورى فاصله دارند از هزار ميليارد سال بيشتر است، و چون در اين جهان خورشيد هايى هم مثل خورشيد هاى ما وجود دارند كه ده ميليارد سال ديگر خاموش خواهند شد ناگزير به حكم عقل و علم بايد تصديق كنيم كه ما در يك دنياى واحد زندگى نمى‌كنيم و دنيايى متعدد جزء هستى است.

حتى اگر مقابل چشم منجمين ما، بعضى از ستارگان خاموش نمى‌شدند و از بين نمى‌رفتند تفاوت موجود بين عمر خورشيد ها به ما ثابت مى كرد كه دنياهاى متعدد وجود دارد و عمر بعضى از آن ها مثل عمر خورشيد ما پانزده ميليارد سال كه ده ميليارد سال آن باقى مانده و عمر بعضى ديگر چون كوآزر هزار ميليارد سال و شايد زياد تر مى‌باشد.

جعفر صادق گفت: دنيا منحصر به يكى و دوتا نيست و دنيا هاى متعدد وجود دارد. اين گفته امروز به طورى غير قابل ترديد به ثبوت مى‌رسد، هزار ها دنيا چون دنياى خورشيدى ما از بين مى‌رود ولى كوآزر باقى مى ماند.

اين دنيا هاى متعدد بر طبق نظريه جعفريه صادق به دو دسته تقسيم مى‌شود، دسته‌اى از آن ها عالم اكبر است و دسته‌اى ديگر عالم اصغر.

ما فكر مى‌كنيم كه چون عوالم اكبر و عوالم اصغر هست، لذا عوالم اوسط هم‌