رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٣١ - ابو ريحان محمد بن احمد البيرونى

ديده به جهان گشود. وى در مدت ٨٣ سال عمر پر بركت به كشفيات بزرگ علمى نايل آمد و ١١٣ كتاب و اثر علمى نوشت.

اين عالم بزرگ بخش قابل توجهى از عمرش را در شهر غزنى سپرى نمود و بيشترين آثار علمى اش را در همين شهر نوشت. درآوان انقلاب سلجوقيان و پادشاهى مسعودبن محمود غزنوى چشم از جهان فرو بست، و برخى درگذشت او را در ٢٢ آذر ٤٢٧ خورشيدى ٢٧ جمادى الثانى ٤٤٠ قمرى برابر با ١٣ دسمبر ١٠٤٨ ميلادى مى‌دانند.

لوحه سنگ كه نام و تخلص اين عالم بزرگ روى آن حك شده و نشانه قبر او است در سال ١٣٥٢ هجرى شمسى از درون باغى كه در حومه شرقى شهر غزنى در منطقه موسوم به «باغهاى بهلول» موقعيت دارد بدست آمد.

البيرونى را بزرگترين دانشمند مسلمان و يكى از بزرگترين دانشمندان همه اعصار مى‌دانند. و هم چنين او را پدر علم انسان شناسى و هند شناسى مى‌دانند.

بيرونى دقت و اصابت نظر خويش را مديون مطالعات فلسفى بود، اما او در فلسفه پيرو روش متعارف عهد خويش يعنى آن روشى كه به وسيله كندى و فارابى و نظاير آنان تحكيم و تدوين شده بود، نبود؛ بلكه به باور هاى ويژه و روش جداگانه و ايرادات خود بر ارسطو ممتاز است. وى هم چنين از آثار فلسفى هندوان كتبى چون «شامل» را به عربى ترجمه نمود.

دانشنامه علوم چاب مسكو، ابوريحان را دانشمند همه قرون و اعصار خوانده است. در بسيارى از كشور ها نام بيرونى بر دانشگاه ها، دانشكده ها و تالار كتاب خانه ها نهاده و لقب «استاد جاويد» به وى داده اند.

بيرونى كه بر زبان هاى يونانى، هندى و عربى هم چيره بود، كتب و رسالات بسيار نوشت كه برخى شمار آن ها را بيش از ١٤٦ گزارش كرده اند كه جمع سطور آن ها بالغ بر ١٣ هزار است. مهمترين آثار او" التنجيم" در رياضيات و