رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١٤ - انحطاط مسلمين معلول فساد حكومت هاى فاسد بعد از دوره خلافت راشده بود

عصرى كه حاكمان تهى مغز و بى كمال‌

رفتند سوى عيش و هوسها و جمع مال‌

با دين و اهل دين به دو جانب روان شدند

بر دين و عقل حمله زنان راه زنان شدند

آهسته اعتقاد عمومى ضعيف شد

فكر عوام سوى تباهى رديف شد

تقليد اجنبى كه بلاى مهيب بود

دين را ستيزه‌گر بى رقيب بود

آه زان زمان كه فكر جوانان بشد شكار

سستى پايگاه فضيلت شد آشكار

شرقى به پس روى و تقاليد غربيان‌

عادت گرفت و خفت به تلقين ديگران‌

قرآن ز قصر حاكم و دربار آمرين‌

از عرصه سياست و دنياى مسلمين‌

راهى سوى مدارس دينى و آن گهى‌

در كنج خانقاه و مساجد بشد خفى‌

امروز در مقابر و تعظيم مردگان‌

يا بار مكر و حيله شده ورد تاجران‌

تعويذ نويس و جادو گر و ناقص و گدا

تنها به فكر استفاده ز قرآن در انزوا

آن انقلاب فكرى و علمى و عدل و داد

جايش گرفته جهل و ستم ظلمت و فساد