گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥٧ - ٦/ ٥ - ٦ كامل آوردن و طول دادن ركوع و سجود

قرآن نازل شده است؟

فرمود: «بلى، سخن خداى عز و جل: اى ايمان آورندگان! ركوع و سجود كنيد[١]».

گفتم: حدّ ركوع و سجود چيست؟

فرمود: «آنچه از ركوع كفايت مى‌كند، سه تسبيح است. مى‌گويى:

" سبحان اللَّه، سبحان اللَّه" تا سه بار و هر كس كه توان طول دادن ركوع و سجودش را دارد، آن دو را تا آن جا كه مى‌تواند، با تسبيح و ستايش و بزرگداشت خداوند و دعا و زارى طول بدهد كه بنده در سجده از هر وقت ديگر به پروردگارش نزديك‌تر است؛ امّا هنگامى كه امام جماعت با مردم نماز مى‌خواند، سزاوار نيست كه نماز را براى آنان طول بدهد؛ زيرا در ميان مردم، اشخاص ناتوان و گرفتار هستند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هنگامى كه با مردم نماز مى‌خواند، بر آنان سبك مى‌گرفت»[٢].[٣]

---

[١]. سوره حج: آيه ٧٧.

[٢]. در الاستبصار، حديث فقط تا« سه بار سبحان اللّه» آمده است.

[٣]. سَأَلتُهُ عَنِ الرُّكوعِ والسُّجودِ هَل نَزَلَ فِي القُرآنِ؟

فَقالَ: نَعَم، قَولُ اللَّهِ عز و جل: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا فَقُلتُ: كَيفَ حَدُّ الرُّكوعِ والسُّجودِ؟ فَقالَ: أمّا ما يُجزيكَ مِنَ الرُّكوعِ فَثَلاثُ تَسبيحاتٍ، تَقولُ: سُبحانَ اللَّهِ، سُبحانَ اللَّهِ- ثَلاثاً-، ومَن كانَ يَقوى‌ عَلى‌ أن يُطَوِّلَ الرُّكوعَ وَالسُّجودَ فَليُطَوِّل مَا استَطاعَ، يَكونُ ذلِكَ في تَسبيحِ اللَّهِ وتَحميدِهِ وتَمجيدِهِ والدُّعاءِ وَالتَّضَرُّعِ، فَإِنَّ أقرَبَ ما يَكونُ العَبدُ إلى‌ رَبِّهِ وهُوَ ساجِدٌ، فَأَمَّا الإِمامُ فَإِنَّهُ إذا قامَ بِالنّاس فَلا يَنبَغي أن يُطَوِّلَ بِهِم فَإِنَّ فِي النّاس الضَّعيفَ ومَن لَهُ الحاجَةُ، فَإِنَّ رَسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله كانَ إذا صَلّى‌ بِالنّاسِ خَفَّ بِهِم( تهذيب الأحكام: ج ٢ ص ٧٧ ح ٢٨٧، الاستبصار: ج ١ ص ٣٢٤ ح ١٢١١).