گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٩ - توضيحى در باره نخستين پرسش پس از مرگ

[در قيامت،] آن گاه كه بنده در پيشگاه خداوند مى‌ايستد، نخستين چيزى كه از او مى‌پرسند، نمازهاى واجب، زكات و روزه واجب است.

٤. دسته چهارم، افزون بر نماز و زكات و روزه و حج، ولايت اهل بيت عليهم السلام را نيز در كنار آنها آورده است. در حديثى امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:

إنَّ أوَّلَ ما يُسأَلُ عنهُ العَبدُ إذا وَقَفَ بينَ يَدىِ اللَّهِ- جَلَّ جَلالُهُ- الصَّلَواتُ المَفروضاتُ، وَ عَنِ الزَّكاةِ المَفروضَةِ، وَ عنِ الصِّيامِ المَفروضِ، وَ عَنِ الحَجِّ المَفروضِ، وَ عَن وَلايَتِنا أهلَ البيتِ، فإِن أقَرَّ بِوَلايَتِنا ثُمَّ ماتَ علَيها قُبِلَت مِنهُ صَلاتُهُ وَ صَومُهُ وَ زَكاتُهُ وَ حَجُّهُ.[١]

هنگامى كه بنده در برابر خداوند عز و جل، مى‌ايستد، نخستين پرسشى كه از او مى‌شود، در باره نمازهاى واجب، زكات واجب، روزه واجب، حجّ واجب و ولايت ما اهل بيت است. اگر با اعتراف به ولايت و دوستى ما از اين دنيا برود، نماز و روزه و زكات و حجّش پذيرفته مى‌شود.

٥. دسته پنجم، تنها به نماز اشاره كرده كه برخى روايات آن در همين باب آمده است و از تكرارشان خوددارى مى‌كنيم.[٢]

چينش بالا، به روشنى نشان مى‌دهد كه نخستين سؤال در هر مجموعه،

[١]. الأمالى، صدوق: ص ٣٢٨ ح ٣٨٨.

[٢]. گفتنى است روايتى، نخستين مورد سؤال را آب گوارا مى‌داند كه اساسا از دايره عقايد و باور و اعمال بيرون است و توجيهى ويژه خود دارد. متن حديث چنين است: أوَّلُ ما يَسأَلُ اللَّهُ جَلَّ ذِكرُهُ العَبدَ أن يَقولَ لَهُ: ألم اروِكَ مِن عَذبِ الفُراتِ( الكافى: ج ٦ ص ٣٨٠ ح ٣).