گزيده شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥ - درآمد

ارزشمند سعادت است.

بى ترديد، همه آثار سازنده ذكر (ياد خدا)، در اين تعبير كه:

«خداوند، يادكننده خود را ياد مى‌كند» خلاصه شده است؛ زيرا ياد كردن خداوند متعال از بنده خود، به معناى آگاهى داشتن از حال او نيست؛ چرا كه او همواره، به همه چيز و همه كس، آگاه است؛ بلكه مقصود از ياد كردن، ارزانى‌داشتِ نعمت و احسان و رضوان به اوست.

البته مراتب چنين نعمت و رحمت متقابل الهى نسبت به يادكننده خود، متناسب با مراتب ذكر اوست. هر چه ذكر از سوى بنده، عميق‌تر و آثار عملى آن گسترده‌تر باشد، احسان مادّى و معنوى الهى، ذاكر را بيشتر فرا خواهد گرفت. آرى! نظر به اين پاداش مضاعف براى ذاكران است كه خداوند متعال فرموده است:

وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ.[١]

و البته ياد خدا بزرگ‌تر است‌

سخن امام باقر عليه السلام در تفسير اين آيه نيز تأكيدى است بر اين كه ياد كردن خدا از بنده‌اش، اساسى‌ترين دستاورد ذكر الهى است. ايشان مى‌فرمايد:

ذِكرُ اللَّهِ لِاهلِ الصَّلاةِ أكبَرُ مِن ذِكرِهِم إيّاهُ. ألاتَرى‌ أنَّهُ يَقولُ:

فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ‌[٢][٣]

ياد كردن خدا از نمازگزاران، بزرگ‌تر است از ياد كردن آنها از خدا. آيا

[١]. سوره عنكبوت: آيه ٤٥.

[٢]. سوره بقره: آيه ١٥٢.

[٣]. ر. ك: تفسير القمّى: ج ٢ ص ١٥٠.