حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ‌ لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَکْتُ کَلَّا إِنَّهَا کَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَ مِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَی يَوْمِ يُبْعَثُونَ‌؛[٤]

تا آن گاه که مرگ یکی از ایشان فرا رسد، می‌گوید: «پروردگارا، مرا بازگردانید؛ شاید من در آنچه وانهاده‌ام کار نیکی انجام دهم». نه چنین است، این سخنی است که او گوینده آن است و پشاپیش آنان برزخی است تا روزی که برانگیخته خواهند شد.

قرآن کریم ادعای آنها را تکذیب می‌کند و می‌فرماید:

وَ لَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ‌؛[٥]

و اگر هم بازگردانده شوند، قطعاً به آنچه از آن منع شده بودند برمی‌گردند و آنان دروغگویند.

با استفاده از آیات ذکر شده و با توجه به معنای رجعت، می‌توان فهمید میان رجعت اصطلاحی و این آرزوی کافران، دست کم، چهار تفاوت وجود دارد: ١) درخواست کافران برای از سرگیری عمل است، اما رجعت کافران برای عمل نیست؛ ٢) اراده کننده در رجعت خداوند است، اما درخواست بازگشت کافران از سوی خود آنهاست؛ ٣) هدف در رجعت مجازات کافران است، اما هدف کافران از بازگشت به دنیا رهایی از مجازات است؛ ٤) در

[١]. رسائل المرتضی، ج١، ص٤٠٥.

[٢]. سوره بقره، آیه ١٨٥؛ متشابه القرآن، ج١، ص٦٣.

[٣]. سوره بقره، آیه ٥٣؛ متشابه القرآن، ج١، ص٢٤٧.

[٤] دانشیار دانشکده علوم حدیث.

[٥]. رسائل الشریف المرتضی، ج١، ص١٢٥؛ علم الیقین فی اصول الدّین، ج٢، ص٨٢٣؛ مجموعة ثلاث رسائل مخطوطة للمفید، ص٣٤؛ مجمع‌البحرین، ج٤، ص٣٣٣.