علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٧ - اعتبار و مفهومسنجی روایات کاستی عقل زنان
است. حدیث در هر دو کتاب مرسل است؛ علاوه بر این که دو نفری هم که در سند المسترشد هستند، در منابع رجالی شیعه توثیق و مدحی ندارند، بلکه شریح بن هانی مجهول و شعبی مذموم است.[١]
٣. حدیثی در کتاب تفسیر منسوب به امام عسکری٧ ذیل آیۀ دین.[٢] این حدیث از تفسیر منسوب به امام عسکری است و به ضعف اصل انتساب کتاب به امام و سند احادیث آن اشاره شد.
٤. قسمتی از سفارشهای امام علی٧ به فرزندش امام حسن مجتبی٧.[٣] این حدیث با عبارتهایی گاه یکسان و گاه متفاوت[٤] در کتاب الکافی[٥]، نهج البلاغه،[٦]خصائص الائمه:[٧]، تحف العقول[٨]، کنزالفوائد[٩]، کشف المحجه[١٠] و عیون الحکم و المواعظ[١١] نیز گزارش شده است.
حدیث در تمامی منابع به جز الکافی مرسل است و در کتاب الکافی سه سند دارد که هر سه سند گرفتار ضعف هستند.
سند اول و دوم، علاوه بر ارسال، به لحاظ وجود افراد مجهول یا مهمل، مانند جعفر بن عنبسه و عبادة (عباد) بن زیاد و یا تضعیف شده، مانند علی بن حسّان[١٢] و عبدالرحمن بن کثیر[١٣] ضعیف است.
در سند سوم نیز «علی بن عبدک» وجود دارد که فردی مجهول است و همچنین وثاقت «حسین بن علوان» ثابت نیست.[١٤] سعد بن طریف نیز در برخی منابع رجالی تضعیف شده
[١]. ر.ک: تفسیر المنسوب إلی الإمام العسکری٧، ص٦٥٨ - ٦٦١، ح٣٧٤ -.
[٢]. ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج١٢، ص١٤٧ و ج١٧، ص١٥٧.
[٣]. ر.ک: نهج البلاغة، خطبه ٨٠.
[٤]. ر.ک: رسائل المرتضی، ج٣ ص١٢٢ - ١٢٤.
[٥]. ر.ک: خصائص الأئمة، ص١٠٠.
[٦]. ر.ک: عیون الحکم والمواعظ، ص٤٩٠ - ٤٩١.
[٧]. ر.ک: المسترشد، ص٤١٨ - ٤١٩.
[٨]. ر.ک: کشف المحجة، ص١٨١.
[٩]. ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج٩ ص١٩٣ شماره ٦٠٨٥ ذیل عامر بن شرحبیل.
[١٠]. ر.ک: تفسیر المنسوب إلی الإمام العسکری(ع)، ص٦٧٧ - ٦٧٨، ح٣٧٧.
[١١]. ایاک و مشاورة النساء فانّ رأیهن الی الافن و عزمهنّ الی الوهن.
[١٢]. به عنوان مثال در کنزالفوائد بعد از عبارت «ایاک ومشاورة النساء» چنین آمده است «الا من جربت بکمال عقلها».
[١٣]. ر.ک: الکافی، ج٥، ص٣٣٧ - ٣٣٨،ح ٧.
[١٤]. ر.ک: نهج البلاغة، نامه ٣١.