علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٦ - اعتبار و مفهومسنجی روایات کاستی عقل زنان
الف. احادیث نبوی
١. منبع اصلی یکی از سه حدیث نبوی کتاب الکافی است،[١] و شیخ طوسی آن
را از طریق کلینی نقل کرده است.[٢] و شیخ صدوق[٣] و طبرسی[٤] حدیث را مرسل
گزارش کردهاند. سند حدیث در کتاب الکافی علاوه بر ارسال از ناحیۀ سلیمان بن جعفر ضعیف است.
٢. دومین حدیث در کتاب من لایحضره الفقیه[٥] و مکارم الاخلاق[٦] به طور مرسل آمده است.
٣. سومین روایت در کتاب تفسیر منسوب به امام عسکری٧ است.[٧] سند این
حدیث ضعیف است، زیرا علاوه بر تردید جدّی در انتساب کتاب و متون تفسیری
آن به امام عسکری[٨] در سند ابتدای کتاب افرادی چون محمد بن قاسم، علی بن
محمد بن سیار و یوسف بن محمد بن زیاد قرار گرفتهاند که به لحاظ رجالی مهمل و مجهول هستند.
ب: احادیث علوی
١. مشهورترین حدیثی که از امام علی٧ در این زمینه یافت میشود خطبۀ ٨٠
نهج البلاغه است.[٩]
این حدیث در کتاب رسائل سید مرتضی[١٠] و خصائص الائمه[١١] و عیون الحکم و المواعظ[١٢] با اندک تفاوتی گزارش شده است و در تمامی منابع مرسل است.
٢. بخشی از نامهای از امام علی٧ که در کتاب المسترشد[١٣] و کشف المحجة[١٤] آمده
[١]. به عنوان نمونه ر.ک: صحیح البخاری، ج١، ص٧٨ و ج٢، ص١٢٦ - ١٢٧ و ج٣، ص١٥٣؛ صحیح ابن حبان، ج١٣،
ص٥٤ - ٥٥؛ معرفة السنن والآثار، ج١، ص٣٦٥ - ٣٦٧، ح٤٦٨؛ السنن الکبری، بیهقی، ج١، ص٣٠٨ و ج٤، ص٢٣٥ - ٢٣٦.
[٢]. به عنوان نمونه ر.ک: سنن الترمذی، ج٤، ص١٢٢ - ١٢٣، ح٢٧٤٥؛ السنن الکبری، نسائی، ج٥، ص٤٠٠ - ٤٠١، ح(٩٢٧١)؛ صحیح ابن خزیمة، ج٢، ص١٠١؛ مسند احمد، ج٢، ص٣٧٣ - ٣٧٤؛ صحیح ابن خزیمة، ج٤، ص١٠٦ - ١٠٧.
[٣]. به عنوان نمونه ر.ک: صحیح مسلم، ج١، ص٦١؛ سنن أبی داود، ج٢، ص٤٠٨، ح٤٦٧٩؛ سنن ابن ماجة، ج٢، ص١٣٢٦ - ١٣٢٧، ح٤٠٠٣؛ مسند احمد، ج٢، ص٦٦ - ٦٧؛ السنن الکبری، بیهقی، ج١٠، ص١٤٨ و ص١٥١.
[٤]. به عنوان نمونه ر.ک: المستدرک علی الصحیحین، ج٢، ص١٩٠ و ج٤، ص٦٠٢ - ٦٠٣ سنن الدارمی، ج١، ص٢٣٧؛ صحیح ابن حبان، ج٨، ص١١٥ - ١١٦؛ مسند أبی یعلی، ج٩، ص٤٨ - ٥٠، ح٥١١٢؛ مسند الحمیدی، ج١، ص٥١ - ٥٢، ح٩٢.
[٥]. صحیح البخاری، ج٣، ص١٥٣
[٦]. ر.ک: الکافی، ج٥ ص٣٢٢ ح١.
[٧]. ر.ک: همان، ص٣٣٧ _ ٣٣٨، ح٧.
[٨]. ر.ک: مستدرک الوسائل، ج١٤، ص٢٨٥ - ٢٨٦، ح(١٦٧٣٢) ٢.
[٩]. ر.ک: الکافی، ج٥، ص٣٢٢،ح ١.
[١٠]. ر.ک: تهذیب الأحکام، ج٧، ص٤٠٤، ح(١٦١٢) ٢١.
[١١]. ر.ک: کتاب من لا یحضره الفقیه، ج٣، ص٣٩٠، ح٤٣٧١.
[١٢]. ر.ک: مکارم الأخلاق، ص٢٠١.
[١٣]. ر.ک: کتاب من لا یحضره الفقیه، ج٣، ص٣٩١، ح٤٣٧٥.
[١٤]. ر.ک: مکارم الأخلاق، ص٢٠٢.