شبّر یکی از وجوه حل مشکل در این حدیث را امکان حمل بر تقیه‌ای بودن آن
می‌داند؛ زیرا عقیدۀ امامیه در مسألۀ جبر و تفویض بر اساس عدل و امر بین الامرین است
و خداوند به هر چه امر کند، همان را اراده می‌کند و آنچه را نهی کند، اراده نمی‌کند و اساساً خداوند طالب خیر محض است و فعل قبیح و شرّ را اراده نمی‌کند؛ بلکه از انجام آن
اکراه دارد. شبّر این روایت را به سبب دلالت آن، موافق با اصول جبریه و مخالفان
دانسته است.[٢]

او روایت دیگری را که خلقت خیر و شر را به دست خدا می‌داند، نیز تقیه‌ای و موافق عامه دانسته است. در این حدیث آمده است:

خداوند به موسی٧ فرمود: من خدایی هستم که جز من شایستۀ پرستش نیست، خیر و شر را آفریدم و آن را به دست هر کس که دوست داشتم، جاری ساختم. خوشا به حال کسی که خیر را بر دستش جاری کنم و بدا به حال کسی که بد را بر دستش روان سازم! وای بر کسی که در این امر چون و چرا کند![٣]

طبق اعتقاد اشاعره انسان در همۀ اعمال خود مجبور است و فاعل تمام امور خداست. او خوب و بد و طاعات و معاصی را آفریده و ارادۀ خداوند بر آنها قرار گرفته است؛ در حالی که از دیدگاه امامیه آدمی در ارتکاب معاصی و فعل خیرات مجبور نیست و بسیاری از شرور یا ماهیت عدمی دارند، یا مقدمۀ بسیاری از خوبی‌ها به شمار می‌روند یا این که جهل آدمیان باعث به وجود آمدن شرور و بدی‌ها شده است.[٤]

٩. پرهیز از تأویلات نابجا و واگذاری علم مشکلات روایی به انبیا و ائمه:

تأویل حدیث به معنای حمل حدیث بر معنای مرجوح آن است؛ یعنی هرگاه نتوان معنای ظاهر حدیث را طبق قراین قرآنی، حدیثی، عقلی یا عرف متشرعان پذیرفت، احتمالاً گویندۀ حدیث، بر خلاف ظاهر راجح، معنای مرجوح را اراده کرده است.[٥] شبّر در موارد

[١]. همان، ج٢، ص٢٠٤.

[٢]. همان.

[٣]. همان، ج١، ص٣٠٧.

[٤]. همان.

[٥]. عَنْ أَبِی عَبْدِ اللهِ٧ فِی قَوْلِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ: وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ فَرَسُولُ اللهِ٦ الذِّکْرُ وَ أَهْلُ بَیْتِهِ: الْمَسْئُولُونَ وَ هُمْ أَهْلُ الذِّکْر (همان، ج١، ص٣٦٥).