سید عبدالله شُبَّر[٣] در کتاب مصابیح‌الأنوار فی حل مشکلات الأخبار، با استفاده از راهکارهای گوناگون به شرح روایات مشکل و حلّ وجوه غامض آنها پرداخته است که از آن جمله می‌توان از بهره‌گیری از لغت، صرف و نحو، تاریخ، علوم طبیعی، توجه به فنون و آرایه‌های ادبی، مراجعه به قرآن و حدیث، کوشش در حل تعارض اخبار و نقد محققانه و عالمانۀ شروح گذشتگان نام برد. مؤلّف مصابیح الأنوار، علاوه بر این، به تأثیر عناصر تصحیف، تقیه، تفاوت نقل راویان و اسباب صدور احادیث، در دست‌یابی به مفاد و مضمون روایات توجه داشته است.

کلیدواژگان: سید عبدالله شبّر، مصابیح الأنوار، مبانی فقه الحدیثی، احادیث مشکل.

درآمد

فهم احادیث مشکل یکی از شاخه‌های فقه الحدیث است که ثمرۀ همۀ علوم حدیث به شمار می‌رود.[٤] تنها اثر نشر یافتۀ شیعی که به طور خاص به مشکل الحدیث پرداخته و از این رهگذر، فهم بسیاری از روایات مشکل را آسان ساخته، کتاب مصابیح الأنوار فی حل مشکلات الأخبار تألیف سید عبد الله شُبَّر است. شبّر علاوه بر نقل قول و جمع‌آوری آرای

[١] استادیار‌ گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران.

[٢] دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران.

[٣]. به نقل از تحفه اثنی عشریه، ص٤٨٤.

[٤]. الایقاظ من الهجعة، ص٤١٢.