علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٠٨ - واکاوی متون مشترک حدیثی در منابع فریقین
از نتایج علمی یکدیگر است، مصادیق این مجموعه در آثار صدوق از کتب شیعه و بسیاری از منابع حدیثی اهل سنت به چشم میخورد، هرچند که جدای از آنچه عیان است نتایج پژوهشی ما نیز گویای کثرت و بسیاری این متون در کتب فریقین است.
به عنوان نمونه روایت ذیل که در منابع معتبر اهل سنت وارد شده و از طریق آنها به ما رسیده است:
سنن أبي داود: حدثنا مسدد، أن بشر بن المفضل وخالد بن عبد الله حدثاهم، المعنی، عن خالد الحذاء، عن بركة، قال مسدد في حديث خالد بن عبد الله: عن بركة أبی الوليد ثم اتفقا عن ابن عباس، قال: رأيت رسول الله صلی الله عليه وآله جالسا عند الركن، قال: فرفع بصره إلی السماء فضحك فقال: لعن الله اليهود _ ثلاثا _ إن الله حرم عليهم الشحوم فباعوها وأكلوا أثمانها، وإن الله إذا حرم علی قوم أكل شئ حرم عليهم ثمنه.[١]
این روایت از طریق کتاب عوالی اللئالي به تعابیر مختلف وارد منابع روایی شیعه شده است:
عوالی اللئالي: قال صلی الله عليه وآله: لعن الله اليهود، حرمت عليهم الشحوم، فباعوها وأكلوا أثمانها. وان الله تعالی، إذا حرم علی قوم أكل شئ حرم عليهم ثمنه.[٢]
عوالی اللئالي: قال النبي صلی الله عليه وآله: إن الله إذا حرم شيئا حرم ثمنه.[٣]
نکته مهم و جالب توجه در خصوص این روایت آن است که این متن با وجود این که ظاهرا باید در شیعه غیر معتبر و مطرود محسوب گردد، اما به طور جدی مورد استفاده قرار گرفته است، نه فقط در مباحث عمومی، بلکه در بحثهای دقیق فقهی و در کتب معتبر فقهای شیعه وارد شده و بحثهای استدلالی بسیار جدی پیرامون آن شکل گرفته است.[٤]
تحقيق موردی و تبيين ميزان اشتراک
برای تبیین هر چه بیشتر میزان توزیع متون مشترک در منابع فریقین دو باب از ابواب کتاب شریف وسائل را به عنوان معیار قرار داده و به تبیین میزان توزیع متون مشترک در این
[١]. سنن أبی داود، ج٢، ص٣٣٩، ح٤٤٠٣؛ سنن الترمذی، ج٢، ص٤٣٨، ح١٤٤٦؛ السنن الکبری للنسائی، ج٤، ص٣٢٤، ح٧٣٤٦ و ح٧٣٤٧؛ سنن البیهقی، ج٣، ص٨٣؛ ج٤، ص٣٢٥.
[٢]. سنن أبی داود، ج٢، ص٣٣٨، ح٤٣٩٨؛ السنن الکبری للنسائی، ج٣، ص٣٦٠، ح٥٦٢٥؛ سنن ابن ماجة، ج١، ص٦٥٨، ح٢٠٤١.
[٣]. المستدرک علی الصحیحین، ج٤، ص٣٨٩.
[٤]. الکافی، ج٦، ص٥١٢، ح١٧؛ وسائل الشیعة (آل البیت)، ج٢، ص١٤٧، ح١٧٦٢ ـ ١.