علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٥ - پژوهشی در بارۀ نامههای دعوت حضرت رسول
مصادر نامهها
یکی از موضوعات مهم نامههای دعوت پیامبر٦، مربوط به مصادر نامههاست.
ما در مورد هر یک از نامههای دعوت پیامبر گرامی٦ در این نوشتار، نخست به بیان قدیمیترین مآخذی که نامهها در آن آمده، استناد کردیم و سپس اگر از لحاظ لفظ و ترتیب جملهبندی و متنها، اختلافی در منابع دیگر وجود داشت، آن را به عنوان اختلاف در نسخ، مطرح کردیم.
مجموع مصادر نامههای پیامبر٦ و با ذکر منبع به شرح ذیل است:
١. نخستین نامه حضرت رسول خدا٦ به نجاشی اول زمامدار حبشه
بسماللهالرحمنالرحیم
من محمد رسولالله٦ الی النجاشی الاَصحَمِ[١] مَلِکِ الجَبشهَ، سَلامٌ اَنتَ فَانّی اَحمَدُ اِلَیکَ اللهَ الذی لا اِلهَ الا هُوَ...[٢]
این نامه را ابن سعد[٣] (م٢٣٤ق)، طبری[٤] (م٣١٠ق)، باقلّانی[٥] (م٤٠٣ق)، ابوعلی الطبرسی[٦] (م٥٤٨ق)، ابنکثیر (به نقل از ابن سعد)،[٧] (م٧٧٤ق)، قلقشندی[٨] (م٨٢١ق) و مقریزی[٩] (م٨٤٥ ق) نقل کردهاند که از قرن دهم به بعد از همان منابع اولیه نقل
شده است.
٢. نامه حضرت رسول٦ به خسرو پرویز کسری پادشاه ایران
بسم الله الرحمن الرحیم مِن محمدٍ رسولِ اللهِ اِلی کِسری عَظیم فارسُ :
سَلامٌ علی مَنِ اتّبعَ الهُدی، و آمَنَ باللهِ و رسولِهِ، و شَهِدَ اَن لا اِلهَ الا لِلّهِ، وَحدَهُ لا شریکَ لَه و اَنّ محمّداً عَبدُهُ و رَسولُهُ، اَدعُوکَ بدِعایهِ اِلاسلامِ...[١٠]
[١]. غررالحکم، ح٢٠٢٣.
[٢]. همان، ح٢٠٢٤.
[٣]. بحارالانوار، ج٦٦ ص٢٩١؛ النهایة، ج٥، ص٤٩.
[٤] رسول الله٦ در دعای جوشن کبیر: یا سرور العارفین(البلد الامین، ص٤٠٦).
[٥]. رسول الله٦ در دعایی که به امام علی٧ تعلیم دادند:... اللهم نور بکتابتک صدری و اشرح به صدری و فرح به قلبی (الکافی، ج٢، ص٥٧٧، ح٢؛ قرب الاسناد، ص٥، ح١٦).
[٦]. رسول الله٦: الطیب یسر، و العسل یسر، و النظر الی الخضرة یسر، و الرکوب یسر (صحیفة الامام الرضا، ص٧٢، ح١٤٤؛ عیون اخبار الرضا، ج٢، ص٤٠، ح١٢٦).
[٧]. رسول الله٦: لا یجد الرجل حلاوة الایمان فی قلبه حتی لا یبالی من اکل الدنیا (الکافی، ج٢، ص١٢٨، ح٢).
[٨]. امام علی٧: قد ذاقوا حلاوة معرفته (نهج البلاغه، خطبه ٩١).
[٩]. امام سجاد٧: من ذا الذی ذاق حلاوة محبتک فرام منک بدلاً (بحارالانوار، ج٩٤ ص١٤٨ (مناجاة المحبین)).
[١٠] کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث.