صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٩٥ - ويژگيهاى تعليم و تعلم در قرآن و حديث
سخنرانى [در جمع مسئولان وزارت آموزش و پرورش و آموزش عالى (تعليم و تهذيب)]
زمان: ٢٨ شهريور ١٣٦١/ ١ ذى الحجه ١٤٠٢
مكان: تهران، حسينيه جماران
موضوع: دو ركن اصلى آموزش و پرورش
مخاطب: مصباح يزدى، محمد تقى- قرائتى، محسن (نماينده امام در نهضت سوادآموزى)- پرورش، على اكبر (وزير آموزش و پرورش)- نجفى، محمد على (وزير فرهنگ و آموزش عالى)- اعضاى دفتر هماهنگى حوزه و دانشگاه و مربيان امور تربيتى
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
ما امروز مواجهيم با چهرههاى علماى محترم و اساتيد دانشگاه و حوزه علميه. به طور كلى در تمام سطحهايى كه مشغول آموزش هستند، چه در دانشگاه، كه آن هم آموزش است، و چه در سطحهاى پايينتر، و چه در اين نهضت سوادآموزى، كه اميد است توفيق زياد پيدا بكنند و بيسوادى را ريشه كن كنند، دو ركن بزرگ، آموزش و پرورش است. همه جا، حالا اسمش يك جايى آموزش باشد، يك جايى دانشگاه، آن فرق نمىكند. دو ركن اصلى، آموزش و پرورش است و اسلام در هر دو ركن سفارش اكيد فرموده است. و پرورش سفارشش بيشتر شده است و اهميتش هم بيشتر است.
پرورش به معناى اينكه در هر جايى كه علما مشغول تدريس هستند؛ علماى دانشگاه و علماى حوزههاى علمى قديمى و استادها در هر جا هستند با اين دو ركن مواجهاند: ركن آموزندگى و تربيت علمى و ركن پرورش و تربيت اخلاقى و تهذيب نفس. ما اگر فرض كنيم كه يك ملتى آموزش و پرورش در آن نفوذ كرد و همه ملت آموزش يافتند به اندازهاى كه احتياجات ملت است، و پرورش يافتند و تهذيب نفس كردند و تربيت اخلاقى شدند، ملتى كه يك همچو توفيقى را پيدا بكند يك ملت نمونهاى خواهد بود. و ما حالا هر دو جهتش را عرض مىكنيم و چيزهايى كه مترتب بر هر دو جهت است.
ويژگيهاى تعليم و تعلم در قرآن و حديث
آقايان مىدانند، لكن تذكر، باز خوب است. مسئله آموزش و مسئله تعليم و تربيت