آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١١ - عذرتراشی اعراب

شهرنشینها و مثقّفها [١]عذرتراشی اعراب «

سَیقولُ لَک الُمخَلَّفونَ مِنَ الْاعْرابِ» یعنی عن قریبٍ که به مدینه برگردید آنهایی که با خود نبردید خواهند آمد، مشغول عذرتراشی میشوند و میگویند: «شَغَلَتْنا امْوالُنا وَ اهْلونا» گرفتاریهای ما و گرفتاریهای زن و بچه نگذاشت ما بیاییم و الّا ما مایل بودیم بیاییم. خودشان میدانند که مایل بودن کافی نیست، اگر مایل بودید میخواستید بیایید. میخواهند گناهشان را تضعیف کنند. «فَاسْتَغْفِرْ لَنا» درست است، کار بدی کردیم ولی چه باید کرد، زن و بچه مانع میشود، تو برای ما استغفار کن، یعنی در مقام عذرخواهی بر میآیند که ما توبه کردیم. قرآن میگوید هر دو مورد را دروغ میگویند، هم اینکه زن و بچه مانعمان شد (علت این نبود؛ حقیقت این بود که اینها اعتقاد داشتند که شما سالم بر نمیگردید، به این دلیل نیامدند، اگر میدانستند شما سالم برمیگردید همراه شما میآمدند) و هم اینکه میگویند استغفار کن. واقعاً از کار خودشان پشیمان نشدهاند، اینها منافقاند، «یقولونَ بِالْسِنَتِهِمْ ما لَیسَ فی قُلوبِهِمْ» به زبان چیزی میآورند که در دلشان وجود ندارد، یعنی این طلب مغفرتشان هم دروغ است. پس برویم روی حقیقت. حقیقت مطلب این است که اینها فکرشان این بود که شما سالم بر نمیگردید. بگو خدا را چه فکر کردهای؟ پس خدا چیست؟ بگو اگر خدا پشتیبان کسی باشد در هر شرایطی سالم برمیگردد، اگر نباشد نه، خدا اگر میخواست شما را در خانه هم از بین ببرد در خانه از

[١]. [با فرهنگها]