آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٨ - کلمه شاهد

کانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلونَ خَبیراً [١].

سوره مبارکه «انّا فَتَحْنا» است. قسمتهایی از آیات این سوره را تفسیر کردیم [٢] و رسیدیم به آیه هشتم. میفرماید: «انّا ارْسَلْناک شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذیراً». این آیه در سوره احزاب هم با همین عبارت و اضافهای وجود دارد. آنجا میفرماید: «یا ایهَا النَّبِی انّا ارْسَلْناک شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذیراً» [٣]کلمه «شاهد»

«شاهد» و «شهید» معنی حضور را میدهد. در زبان عربی به «گواه» از آن جهت «شاهد» میگویند که کسی حق دارد در مورد واقعهای گواهی بدهد که در آن واقعه حاضر باشد؛ یعنی انسان در مورد واقعهای که در آن حضور دارد و آن را احساس میکند و بالعیان میبیند حق دارد شهادت بدهد. این مسئلهای است در باب «قضاء» (قضاوت)؛ میگویند شهادت به علم جایز نیست، شهادت به عین و به حس جایز است؛ یعنی اگر شما چیزی را یقین دارید و شک ندارید ولی ندیدهاید، مثلًا یقین دارید العیاذ باللَّه زید همسایه شما شراب میخورد، از صد احتمال یک احتمال هم نمیدهید که شراب نخورد، یعنی هیچ احتمال اینکه بتوانید توجیه هم بکنید نمیدهید، یقین دارید شراب میخورد اما به چشم خودتان ندیدهاید، یقین دارید که فلان مرد و زن زنا کردهاند ولی به چشم خود ندیدهاید، حق ندارید که این را شهادت بدهید بگویید فلانی زنا کرده یا

[١]. فتح/ ٨- ١١.

[٢]. [نوار جلسه قبل در دست نیست.]

[٣]. احزاب/ ٤٥.