آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٩ - تنزیل قرآن
این در یک شب و شاید در یک لحظه صورت گرفته است. در سوره مبارکه قدر هم که میفرماید: «انّا انْزَلْناهُ فی لَیلَةِ الْقَدْرِ. وَ ما ادْریک ما لَیلَةُ الْقَدْر» «١» نظر به چنین فرود آمدنی دارد. باز در خود قرآن آنجا که ما میخوانیم که قرآن در ماه رمضان فرود آمد- که تمام قرآن در ماه رمضان فرود آمد- این جور فرود آمدن است. ولی در بعضی موارد، تعبیر «تنزیل» دارد که باب تفعیل است که مفهوم تدریج را دارد، یعنی تدریجاً، یکی بعد از دیگری، و [مفهوم] تفصیل را دارد. ما در قرآن هیچ جا نداریم که آیه آمده باشد که ما تنزیل کردیم قرآن را در یک شب یا در یک ماه.
تعبیراتی که در کلمه «انزال» به کار برده شده است، «تنزیل» در آن موارد آورده نشده، و در جایی که جای کلمه «تنزیل» بوده کلمه «انزال» آورده نشده است. در نظیر این تعبیر که «تَنْزیلُ الْکتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزیزِ الْحَکیمِتنزیل قرآن
حال توضیح مطلب. تعبیر قرآن در اینجا تعبیر خاصی است: «حم.تَنْزیلُ الْکتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزیزِ الْحَکیمِ» ترجمهاش این است: (حال «حم» هر چه معنایش باشد) ح، م (دو حرف از حروف الفبا)، فرود آمدن قرآن، فرودآمدن این کتاب از ناحیه اللَّهِ غالب قاهر حکیم؛ یا: فرود آمدن کتاب است از ناحیه خدا، اللَّهِ عزیز حکیم. این جمله به حسب ظاهر یک جمله تمام نیست. فرود آمدن کتاب است. چی فرود آمدن کتاب است؟ بعضی
(١). قدر/ ١ و ٢.