آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩ - معاد جسمانی و روحانی

داشتم که چشم دیگرم هم کور میبود که جز جمال او چیزی را نمیدیدم؛ و این را چنین آدمی روی حقیقت میگوید. این خودش لذت معنوی و روحانی است. به همان درجه که لذت روحانی از لذت جسمانی قویتر و شدیدتر است، مسلّم الم و رنج روحانی هم از رنج جسمانی شدیدتر است. «کلّا إنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یوْمَئِذٍ لَمحْجوبون» [١] سخن نگو که اینها در آنجا از پروردگارشان در حجابند. اینجا چیزی احساس نمیکند، ولی آنجا که رفت، احساس میکند که این رنجِ حجاب از پروردگار برای او از این جهنم جسمانی که تنش را بیندازند در آتش و گُر بزند، به درجاتی بالاتر و شدیدتر است؛ و لهذا آن کسی که در این دنیاست و اینها را میفهمد، میگوید: «هَبْنی صَبَرْتُ عَلی حَرِّ نارِک، فَکیفَ أَصْبِرُ عَلی فِراقِک، أَمْ کیفَ أَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ الی کرامَتِک» [٢] گیرم بر آتش جهنم تو، بر آتش جسمانیات بتوانم صبر کنم، بر آن دیگر نمیتوانم صبر کنم.

بعضی اینجور فکر میکنند که آنچه در آن جهان وجود دارد لذات و آلام روحانی است. البته آنها از ارزش قیامت نکاستهاند؛ خیال نکنید اگر کسی آن را گفت از ارزش قیامت کاسته است که پس آنجا چیزی نیست. ما که آنچه برایمان اهمیت دارد امور جسمانی مثل خوردن و نوشیدن و نکاح است، خیال میکنیم اگر اینها نبود پس دستمان خالی است و هیچ چیز نیست. ولی آنهایی که نظر محققانهتر داشتهاند گفتهاند بدون شک لذات و آلام روحانی به جای خود هست، که در خود قرآن روی آنها عجیب تکیه شده است، ولی ما از منطق قرآن این مطلب را درک میکنیم

[١]. مطفّفین/ ١٥.

[٢]. دعای کمیل.