قاعده لاحرج - حسينى خواه، سيدجواد؛ تقريربحث شيخ محمّدجواد فاضل لنكرانى - الصفحة ٢٩ - ب) در پارهاى از آيات شريفه نيز «حرج» به معناى «معصيت و گناه» به كار رفته است
٢- «لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لَاعَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ ...» [١]؛
بر نابينا و لنگ و بيمار [اگر به جهاد نيايند] گناهى نيست ...
٣- «... فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنكَهَا لِكَىْ لَايَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِى أَزْوَ جِ أَدْعِيَآلهِمْ ...» [٢]؛
در اين آيه خداوند مىفرمايد: اگر مؤمنين بخواهند همسران پسرخواندگانشان را پس از طلاق به عقد خود درآورند، گناهى نكردهاند.
٤- «مَّا كَانَ عَلَى النَّبِىّ مِنْ حَرَجٍ فِيمَا فَرَضَ اللَّهُ لَهُو ...» [٣]؛
بر پيامبر در آنچه خدا براى او فرض گردانيده، گناهى نيست.
نتيجه آن كه در قرآن كريم واژه «حرج» در هر دو معنا استعمال شده است؛ بنابراين، چنين نيست كه با استناد به حديث «القرآن يفسّر بعضه بعضاً» [٤]، گفته شود اگر كلمهاى در يك آيه به كار رفته باشد، در موارد ديگر نيز در همان معنا استعمال شده است. به عنوان مثال: در يك آيه ذكر شده: «خُذُوا زِينَتَكُمْ عِندَ كُلّ مَسْجِدٍ» [٥] و در آيه ديگر آمده است: «الْمَالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَوةِ الدُّنْيَا» [٦]؛ حال، گفته شود كه زينت، در آيه دوّم به همان معناى آيه اوّل است و اين دو در كنار هم تفسير مىشوند. يا در آيهاى آمده است كه فتنه از قتل بدتر است [٧]، سپس در آيه ديگرى، خداوند مىفرمايد: «أَنَّمَآ أَمْوَ لُكُمْ وَأَوْلدُكُمْ فِتْنَةٌ» [٨]؛ آيا مىتوان اين دو آيه را در كنار هم قرار داد و گفت: اموال و اولاد از
[١]. سوره فتح، ١٧.
[٢]. سوره احزاب، آيه ٣٧.
[٣]. همان، آيه ٣٨.
[٤]. ر. ك: المولى محمّد باقر المجلسى، بحارالأنوار، ج ٥٤، ص ٢١٨.
[٥]. سوره اعراف، آيه ٣١.
[٦]. سوره كهف، آيه ٤٦.
[٧]. «الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ»؛ سوره بقره، آيه ١٩١.
[٨]. سوره انفال، آيه ٢٨.