قاعده لاحرج - حسينى خواه، سيدجواد؛ تقريربحث شيخ محمّدجواد فاضل ‌لنكرانى - الصفحة ١٢٨ - نظر و پاسخ برگزيده

بنابراين، لاحرج، حرج اضافه‌اى كه بر تكاليف عارض مى‌شود- افزون بر حرج متعارف موجود در آنها- را برمى‌دارد. در اين صورت، اگر در شرائطى جهاد، حجّ و ...

حرجى شوند، تكليف برداشته مى‌شود. به عبارت ديگر، همان‌طور كه لاحرج بر ادلّه وجوب نماز و حجّ مقدّم است، بايد ديد نسبت لاحرج با دليل وجوب جهاد چيست؟ اگر در موردى جهاد حرجى شد،- افزون بر آن سختى كه در ذاتش وجود دارد- به‌طور مثال:

براى جهاد لازم است كه ده هزار كيلومتر راه طى شود تا به منطقه مورد نظر رسيد، در اين مورد، قاعده لاحرج اين مقدار حرج را نفى مى‌كند.

نتيجه آن كه‌ «مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدّينِ مِنْ حَرَجٍ»- قاعده لاحرج- به وسيله تكاليف حرجى كه در ذات آنها اين مقدار حرج وجود دارد، تخصيص نخورده است؛ و اگر امتنانى بودنش را نيز بپذيريم، منافاتى با تكاليف موجود نخواهد داشت؛ و امتنانى بودن قاعده در جاى خود باقى است.