پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٥ - ٣- هفت رؤياى صادقه در قرآن مجيد

تعبير به‌ «أرى» (مى‌بينم) كه فعل مضارع است و دلالت بر استمرار دارد، نشان مى‌دهد كه ابراهيم اين خواب را مكرر ديد، آن‌چنان كه اطمينان كامل پيدا كرد كه فرمان خداست، و لذا فرزندش اسماعيل به او گفت اى پدر! آنچه به تو دستور داده شده است اجرا كن، من تسليمم و شكيبايى مى‌كنم.

و نيز به همين دليل در آيه ١٠٤ و ١٠٥ همين سوره آمده است «ما او را ندا داديم كه‌اى ابراهيم مأموريتى را كه در خواب به تو داده شده بود، انجام دادى؛ ونادَيْناهُ أَنْ يا إبْراهيِمُ- قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا».

اين ماجرا دليل روشنى است براى آنها كه مى‌گويند خواب مى‌تواند به عنوان نوعى وحى نسبت به انبيا و پيامبران تلقى شود، و در اخبار اسلامى نيز آمده است‌ «إنَّ الرُّؤْيا الصّادِقَةُ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِينَ جُزءً مِنَ النُّبُوَةِ؛

رؤياى صادقه جزئى از هفتاد جز از نبوت است». [١]

گرچه بعضى از اصوليون در اين دستور ترديد كرده‌اند كه چگونه ممكن است حكم الهى قبل از عمل نسخ گردد ولى همان‌گونه كه در جاى خود گفته شده اين در غير مورد «احكام امتحانى» است كه هدف از آن آزمودن شخص يا چيزى مى‌باشد، و تعبير به‌ «قَدْ صدَّقْتَ الرُّؤْيا» (خوابى را كه ديده بودى تصديق كردى و تحقق بخشيدى) دليل بر اين است كه ابراهيم با آماده كردن تمام مقدمات ذبح فرزندش اسماعيل، و مهيا شدن براى اين ايثار بزرگ و بى‌نظير، تمام آنچه را كه وظيفه او بود، انجام داد.

٤- خواب يوسف در خانه پدر يكى ديگر از رؤياهاى صادقه بود كه در آغاز سوره يوسف به آن اشاره شده است:

«إذْ قالَ يُوْسُفُ لِابِيْهِ يا أَبَتِ إِنِّى رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِىْ ساجِدْيِنَ؛ بخاطر بياور زمانى را كه يوسف به پدرش گفت: پدرم من در خواب ديدم يازده ستاره و خورشيد و ماه را در برابرم سجده مى‌كنند»! (يوسف ٤).

[١]. بحارالانوار، جلد ٥٨، صفحه ١٦٧ و ١٧٧ و ١٧٨.