پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٧ - تفسير و جمعبندى

باشد كه به صورت خلاصه و سربسته در درون جان انسان است، و نيز ممكن است اشاره به وجود ابزار و اسباب و مقدماتى باشد كه خدا در انسان آفريده، و او را قادر بر اختراع زبان و خط و كشف ساير واقعيات جهان هستى كرده است.

در صورت اوّل گواه بحث ماست.

در «هشتمين» و آخرين آيات‌ مورد بحث سخن از آيين فطرت است، به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم دستور مى‌دهد كه به آيين خالص پروردگار توجه كن همان آيينى كه خداوند در درون فطرت همه انسان‌ها به وديعه گذارده، آيينى كه هرگز دگرگون نمى‌شود و استوار و جاودانى است.

جالب اين‌كه: قرآن در اين‌جا نمى‌گويد خداشناسى فطرى است، بلكه مى‌گويد:

دين و آيين به طور كلى و در تمام ابعادش يك امر فطرى مى‌باشد.

و البتّه از نظر هماهنگى دستگاه «تكوين» و «تشريع» بايد چنين باشد يعنى آنچه در عالم تشريع به صورت مفصل و گسترده آمده است، در عالم تكوين و نهاد آدمى به صورت مجمل و خلاصه نهاده شده، و هنگامى كه نداى فطرت با نداى انبيا و شريعت هماهنگ مى‌شود انسان را در مسير حق رهبرى مى‌كند و در راه صحيح قرار مى‌دهد.

به خواست خدا در مباحث‌ توحيد فطرى‌ (در جلد بعد تفسير موضوعى) به طور مشروح در اين باره سخن خواهيم گفت.

نتيجه‌

رآن مجيد «فطرت» و «وجدان» را به عنوان يك منبع غنى و سرشار براى معرفت پذيرفته، و با تعبيرات مختلف در آيات متعدد همگان را به اهميّت اين منبع متوجه ساخته است.