ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٠ - تفسير

بشيطان داده شده است (ابو على جبائى).

و بعضى گفته‌اند ممكن است ديوانگى در بعضى از مردم از طرف شيطان باشد و در بعض ديگر نباشد (ابو هذيل- ابن اخشيد). اينان مى‌گويند ظاهر قرآن گواه اين مطلب بوده و مانع عقلى در آن نيست و خداوند بمنظور آزمايش بعضى از مردم و كيفر عده‌اى كه گناه كرده و توبه ننموده‌اند از آن مانع نگردد همانطورى كه گاهى بعضى از مردم به بعضى ديگر مسلط شده به آنها ستم مى‌كنند و مالشان را مى‌گيرند (ولى بواسطه مصالحى) خداوند مانع آن نمى‌گردد.

و اين حالت براى رباخواران در قيامت نشانه آنها خواهد بود كه مردم آنها را بشناسند همانطورى كه گناهكاران نشانه‌هايى مناسب خود دارند كه بوسيله آنها، شناخته مى‌شوند و افرادى كه اطاعت خداوند را نموده‌اند نيز علامتهايى دارند كه بوسيله آنها معرفى مى‌گردند چنان كه در جاى ديگر مى‌فرمايد:(فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لا جَانٌ‌)[١]() (در آن روز از گناه انسان و جن سؤال نشود) و نقل شده كه رسول اكرم ٦ در مورد شهداى جنگ احد فرمود آنها را با خونها و لباسهاى خود پيچيده دفن كنيد.

و نيز فرمود كه در روز قيامت افرادى از امت من از قبورشان بيرون مى‌آيند در حالى كه سفيدى و زيبايى از آنها آشكار است در اثر وضوهايشان. و نيز از آن حضرت نقل شده كه فرمود: شبى كه مرا به معراج مى‌بردند جمعى از مردها را ديدم كه شكم- هايشان مانند خانه‌هايى بود كه در آنها مارهايى بودند كه از بيرون پيدا بود به جبرئيل گفتم اينها چه افرادى هستند گفت: اينان رباخوارانند.

و از امام جعفر صادق (ع) نقل شده كه پيغمبر اكرم ٦ فرمود: «وقتى كه مرا به آسمان بردند مردمى را ديدم كه بقدرى شكمهاى آنها بزرگ بود كه قدرت اين كه بلند شوند نداشتند به جبرئيل گفتم: اينها چه افرادى هستند جواب داد: اينها كسانى‌اند كه رباخوار بوده‌اند».

[١]- آيه ٣٩ سوره الرحمن.