ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤١ - تفسير

بيان آيه ٢٣٥

شرح لغات:

عرضتم: باشاره و كنايه بگوئيد. تعريض در مقابل تصريح است كه كلام، دلالت ضمنى بر مطلب داشته باشد نه صراحت و ريشه اين كلمه «عرض» است كه بمعناى جانب و ناحيه ميباشد.

خطبة: دعوت و خواندن است براى عقد و از خطاب گرفته شده است و كلمه «خطبه» بمعناى وعظ و اندرز منظم ميباشد.

اكننتم: پنهان كرديد و «اكنان» بمعناى پوشيدن و پنهان كردن است و نيز به معناى در درون و ضمير خويش پنهان كردن مى‌باشد.

سراً: پنهانى و مطلبى در درون خود نگاهداشتن.

تفسير:

پس از آنكه عده زنان و جواز رجوع براى شوهران در عده بيان شد اينك به بيان احكام و وظائف مردان ديگر پرداخته ميفرمايد:

(وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّساءِ) بر شما سختى و باكى نيست كه درباره خواستگارى زنانى كه در عده هستند سخنى به اشاره بگوئيد يعنى چيزى بگوئيد كه علاقه شما را به ازدواج با آنها برساند ولى نبايد صراحت داشته باشد. و در اينكه تعريض و اشاره بچه صورت باشد اقوالى است:

١- مرد بزن عده‌دار بگويد من قصد ازدواج دارم و زنى ميخواهم كه داراى اين خصوصيات باشد پس قسمتى از خصوصيات آن زن را بيان كند (ابن عباس) ٢- به زن بگويد تو زن مفيد و موافقى براى من و تو زيبا و جالبى و خدا هر چه بخواهد انجام ميشود (ابو القاسم بن محمد- شعبى).