ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٨ - نظم آيات

كريمه:(طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ‌)[١]() (ميوه آن گويى سر ديوان و شياطين است) با اينكه سر شيطان چيزى است تصورى براى انسان. و باضافه در مواردى ديده شده است كه يك خوشه صد دانه داشته است.

(وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ) خدا براى هر كه بخواهد از هفت صد دانه هم اضافه ميدهد. بعضى گويند معنايش اينست كه اين چند برابر پاداش دادن براى كسانى است كه خدا بخواهد. از ابن عمر نقل شده است كه وقتى اين آيه نازل شد رسول خدا عرض كرد پروردگارا بر امت من بيفزا پس آيه: من ذا الذى يقرض اللَّه ... نازل شد باز رسول اكرم عرض كرد خدايا بر امت من بيفزا آن گاه اين آيه نازل شد(إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ‌)[٢](» «وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ) يعنى خدا قدرتى واسع و شامل دارد و هر چه بخواهد بر پاداش خود بيفزايد، كم نميآورد. بعضى گويند يعنى خدا واسع الرحمة است و رحمت و لطفى شامل دارد كه از افزودن بر پاداش و اجر، مضايقه و دريغ ندارد و خدا «عليم» و آگاه است به آنچه استحقاق پاداش و اجر بيشترى دارد (از ابن زيد).

بعضى گويند يعنى او عليم و دانا است به مقدار انفاق مردم و نيز به نيت انفاق كننده و هدف او.

نظم آيات:

اين آيه مربوط به انفاق است و از نظر مناسبت ارتباط و اتصال دارد به آيه:

(مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ ...) (آيه ٢٤٥) و فاصله اين دو آيه، آيات مربوط به دعوت بسوى خدا و بيان دليل‌ها و داستان‌ها بود (از على بن عيسى)، بعضى درباره نظم اين آيات مى‌گويند وقتى قرآن داستانهايى را بيان كرد كه برهان بر توحيد و آنچه را كه پيامبران آوردند از حجت‌ها و دليل‌ها در برداشت و اعلام كرد كه هر كس پس از اين همه دليل باز عناد ورزد بايد با او جنگ كرد. در اين آيه تشويق به جهاد ميكند و بيان مينمايد كه در جهاد و جنگ با اين دسته از مردم كه پس از روشن شدن راه باز هم عناد ميكنند پاداش بزرگى است (از زجاج).

[١]- آيه ٦٥ سوره صافات.

[٢]- آيه ١٠ سوره زمر( پاداش صابران بيحساب داده مى‌شود.