ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٣ - تفسير

(إِلَّا أَنْ تَقُولُوا قَوْلًا مَعْرُوفاً) مگر اينكه سخن نيك بگوئيد يعنى بطور كنايه قصد ازدواج خود را بيان كنيد و كلمه «الا» در اين جا بمعناى «لكن» است چون حكم قبلى حرمت بود و با اين كلمه، جواز اين نوع گفتن بيان شده است و معنايش اينست: «ولى بگوئيد گفتنى شايسته».

(وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتابُ أَجَلَهُ) تا وقتى عده آنان پايان نيافته عقد نكاح را بصورت قطعى و جزمى با آنان واقع نسازيد.

بديهى است كه منظور از اين آيه نهى از تصميم و عزم بر نكاح و ازدواج با آنها نيست زيرا آيه قبل‌(أَوْ أَكْنَنْتُمْ ...) جواز آن را بيان كرده و كلمه «كتاب» بمعناى عده است. برخى گفته‌اند در اينجا معناى «كتاب» قرآن است يعنى تا وقتى آن مدتى را كه قرآن فرض و واجب دانسته (زمان عده) سپرى شود.

بعضى «كتاب» را بمعناى فرض گرفته‌اند و از فرض، تعبير به كتاب شده زيرا آنچه نوشته شده ثبوت مى‌يابد و ثابت و لازم ميگردد.

قول ديگر اينست كه وجه تعبير از: «عده» به كتاب اينست كه عده شبيه و مانند دينى است كه مدت دارد و مدتش نوشته شده است و همانطور كه در اين نوع دين طلبكار پس از تمام شدن مدت طلب خودش را مطالبه ميكند همچنين در اينجا پس از تمام شدن عده عقد ازدواج برقرار ميشود.

(وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ): و بدانيد كه خدا آگاه است به آنچه در باطن و درون خود داريد پس از عقاب و كيفر او بترسيد و مخالفت فرمان او ننمائيد.

(وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ)- و بدانيد كه خدا آمرزنده و بردبار است و در كيفر دادن به گناهكاران مهلت ميدهد و بدان تعجيل نمى‌كند.