ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦ - تفسير

تفسير:

(وَ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ) وقتى زنان را طلاق داديد و عده آنها سرآمد(فَلا تَعْضُلُوهُنَّ) (آنها را منع نكنيد). در معناى اين جمله اقوالى گفته شده است از اين قرار:

١- از روى ستم آنان را از ازدواج جلوگيرى ننمائيد.

٢- مراد رها نمودن و آزاد گذاردن آنها است (يعنى آنها را آزاد بگذاريد.) ٣- خطاب به اولياء زنان است كه از ازدواج آنها جلوگيرى نكنند.

٤- خطاب به شوهرانى است كه زنان خود را طلاق داده‌اند ولى براى اين كه آنها شوهر نكنند طلاقشان را اظهار نمى‌كنند و خلاصه نه مانند شوهران با آنها رفتار ميكنند و نه مانند زنان طلاق داده شده آنها را رها مى‌نمايند و يا اين كه منظورشان از اين كار آن است كه عده بر زنان طول بكشد.

(أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْواجَهُنَّ) يعنى با كسانى كه مى‌خواهند شوهرشان باشند ازدواج نمايند. بعضى گفته‌اند مراد ازدواج با كسانى است كه در پيش شوهرانشان بوده‌اند.

(إِذا تَراضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ) (اگر به شايستگى بهمديگر رضايت داده‌اند) و چيزهايى كه معمولا زشت و از نظر اخلاق و عقل، نقص و ناپسند است در ميان آنها نباشد.

سدى ميگويد: يعنى در صورتى كه زن و شوهر با ازدواج صحيح با هم رضايت پيدا كنند. و عده‌اى نيز گفته‌اند: يعنى وقتى كه آنها را «مهريه» كم باشد يا زياد با هم توافق و رضايت حاصل نمايند(ذلِكَ) اين اوامر و نواهى كه گفته شد.

(يُوعَظُ بِهِ مَنْ كانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ) (كسانى كه ايمان به روز ديگر دارند پند مى‌گيرند.) جهت اين كه مؤمنان را ذكر كرده اين است كه آنان هستند كه از اين احكام، بهره مى‌برند و براى آن است كه افراد كافر وقتى پند مى‌گيرند كه خدا را قبول كرده‌