ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٧ - تفسير

٢- نسبت بهمه زنان طلاق داده شده اين حكم هست جز زنانى كه به صورت «خلع- مبارات و لعان» جدا شده باشند (زهرى، سعيد بن جبير و ابى العاليه) ٣- براى تمام زنانى كه طلاق داده شده‌اند لازم است جز زنانى كه مهرشان معين شده و قبل از تماس، آنها را طلاق داده‌اند كه در اين صورت آنچه بر مرد واجب است تنها دادن نصف مهريه است ولى بهره‌ور ساختن آنها ديگر واجب نيست (از ابن عمر، نافع، عطا) و مذهب شافعى نيز همين است.

اصحاب اماميه نيز روايتى باين مضمون نقل كرده‌اند كه حمل بر استحباب شده است.

(مَتاعاً بِالْمَعْرُوفِ)- بهره‌مند ساختن به شايستگى و نيكى و منظور از «معروف» همين است كه در حد وسط باشد نه در حد اسراف و نه كمتر از معمول و بعضى ميگويند بايد نسبت به امكانات و وضع مرد حساب شود و بعضى ديگر معتقدند كه بايد نسبت به هر دو ملاحظه شود هم امكانات مرد و هم موقعيت و شخصيت زن زيرا نميتوان زن شريفه آزاد با زن كنيز آزاد شده را يكسان در نظر گرفت (از قاضى) فقهاء مدينه ميگويند اين حكم متوجه مردان است كه بايد انجام دهند ولى نميتوان آنها را به اجراء اين حكم مجبور نمود ولى عقيده ما اينست كه بايد آنها را مجبور باجراء نمود و فقهاء عراق نيز همين را گفته‌اند.

(حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ) اگر چه اين حكم بر همه واجب است ولى اگر خصوص نيكوكاران و محسنين ذكر شده از نظر شرافت و احترام آنها است نه اينكه بر غير نيكوكاران واجب نباشد ضمناً از اين آيه استفاده ميشود كه نيكى كردن و نيكوكار بودن (كه اجراء اين حكم و بهره‌مند ساختن زن طلاق داده شده از امكانات يك مصداق آنست) بر همه لازم و واجب است مانند آيه كريمه‌(هُدىً لِلْمُتَّقِينَ) يعنى اين قرآن راهنماى پرهيزكاران است كه خود پرهيزكارى و تقوى داشتن واجب است.

بعضى گفته‌اند معناى اين جمله اينست كه هر كس بخواهد نيكوكارى كند اينست راه و حكم آن (از ابى مسلم).

اين احكام درباره زن طلاق داده شده بود اما زنى كه شوهرش مرده است حكمش‌