ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١ - شأن نزول

بيان آيه ٢٢٩

لغت:

مرة و مرتان- يك دفعه و دو دفعه.

امساك: نگاهدارى كردن- خوددارى كردن- خلاف «اطلاق» كه رها كردن است. ممسك: بخيل.

تسريح- از سرح است بمعناى رها كردن. و بدرخت بلند كه در رشد آزاد و رها است «سرحه» ميگويند.

يخافا- بترسند. از خوف بمعناى ترس است و بعضى گفته‌اند در اينجا بمعناى «گمان» و بعضى گفته‌اند بمعناى «يقين و علم» ميباشد.

شأن نزول:

هشام بن عروه از پدرش و او از عايشه نقل كرده است كه زنى نزد او آمد و از شوهرش شكايت كرد كه براى ضرر زدن باو پيوسته طلاقش ميدهد و باز رجوع مينمايد و اين مطابق رسمى بود كه در زمان جاهليت داشتند كه زنهاى خود را طلاق ميدادند و قبل از تمام شدن مدت و زمان عده رجوع ميكردند و اين طلاقها و رجوع‌ها حدى نداشت و ممكن بود اين كار بهزار مرتبه هم برسد.

عايشه شكايت اين زن را به رسول اكرم ٦ عرضه داشت در اين وقت آيه فوق نازل شد و طلاق در سه عدد محدود گشت كه دو طلاق از جمله‌(الطَّلاقُ مَرَّتانِ) استفاده ميشود و طلاق سوم از اين جمله كه ميفرمايد:(فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ) (اگر براى بار سوم طلاق داد ديگر براى او حلال نيست تا وقتى كه شوهر ديگر با او ازدواج كند.) در اين صورت اگر شوهر دوم باز او را طلاق داد و عده او سپرى شد شوهر اول‌