ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٧ - تفسير

يعنى فرشتگان شب و روز نزد آن حاضراند و در نامه شب و نامه روز نوشته ميشود.

و جمله‌(قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ) دليل بر آنست يعنى براى خدا در آن با حال خضوع بپاخيزيد و ابو رجاء عطاردى مى‌گويد: ابن عباس در مسجد بصره نماز صبح را براى ما خواند و پيش از ركوع قنوت بجا آورد و دستهاى خود را بالا برد و چون از نماز فارغ شد گفت اينست همان نماز وسطى كه خدا ما را امر كرده كه آن را با قنوت بجا آوريم.

اين حديث را ثعلبى در تفسير خويش نقل كرده و از انس بن مالك نقل كرده كه پيغمبر اكرم تا وقتى كه زنده بود در نماز صبح دعا مى‌خواند و يا آن را با خضوع بجا مى‌آورد.

٦- مراد از آن يكى از نمازهاى پنجگانه است كه خداوند آن را ميان نمازهاى ديگر پنهان كرده و امر و سفارش به آن نموده است كه مردم در تمام نمازها مواظبت داشته باشند مانند شب قدر كه در ميان تمام شب‌هاى ماه رمضان و اسم اعظم كه در ميان تمام اسم‌هاى پروردگار و ساعت استجابت دعا كه در تمام ساعات شب و روز جمعه مخفى و پنهان شده‌اند (از ربيع بن خثيم و ابى بكر الوراق).

(وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ‌): در تفسير و معناى «قانتين» اقوالى بيان شده است:

١- ابن عباس ميگويد بمعناى «دعا كنندگان» زيرا قنوت بمعناى دعا است در نماز در حال ايستادن و از امام باقر و امام صادق ٨ همين معنا نقل شده است.

٢- «حسن» و سعيد بن مسيب و قتاده و ضحاك و طاووس و يك روايت ديگر از ابن عباس مى‌گويند «قانتين» بمعناى «طائعين» يعنى اطاعت كنندگان.

٣- مجاهد آن را بمعناى «خاشعين» گرفته و ميگويد با اين آيه نهى از كار عبث و توجه به چيز ديگر در حال نماز شده است.

٤- ابن مسعود و زيد بن ارقم آن را بمعناى «ساكنين» يعنى در حال آرامش گرفته است.

اصل در كلمه «قانتين» همان بجا آوردن دعا و عبادات ديگر است در حال قيام و ممكن است به عبادات ديگر نيز اطلاق شود اگر چه در آن قيام نباشد ولى چون معناى قيام بعبادت در آن صادق است باين مناسبت بآن اطلاق شده باشد.