مؤلف از سه احتمال گفته‌شده، احتمال نخست را برتر دانسته و احتمال دوم را بعيد نمي‌داند، ولي احتمال سوم را بسيار بعيد مي‌شمارد و نيازي هم به بيان وجه بطلان آن نمي‌بيند و تنها به اين جمله بسنده مي‌كند: «و بُعده ظاهر».[٥٦]

٢. بيان نكات ادبياتي

دانستن دو علم «صرف» و «نحو» در فهم جملات عربي، ضروري است؛ به ويژه علم نحو در تركيبات و نقش يك واژه در ميان جمله، مؤثر است. شارحان احاديث بايد به مقدار لازم با اين علوم آشنايي داشته باشند، چرا كه گاه ترجمة يك روايت با تركيب‌هاي مختلف نحوي يا صرفي، متفاوت مي‌گردد.

در حديث مورد بحث، حرف جَرّ «عَلي» بر سر كلمة «اُمَّتي» آمده است. مي‌دانيم كه «علي» كلمة ظاهر و مضمر را جَرّ مي‌دهد و به طور معمول معاني‌اي همچون «استعلا، ظرفيت (في)، مجاوَزَة (عن)، مصاحبت (مع)، موافقت (مِن) و استدراك مي‌دهد».[٥٧] اكنون بايد ديد كه «عَلي» در حديث: «من حفظ علي امتي...» به چه معناست.

شيخ بهايي «عَلي» را در اين‌جا به دو معنا دانسته است:

الف) معناي «لـ»؛ يعني براي.

ظاهر آن است که «عَلي» به معنای براي حفظ است، به خاطر محافظت از اندراس و از بين رفتن؛ آن‌چنان که در آية شريفه به همان معناست: Gلتكبّروا الله علي ما هداكمF؛[٥٨] يعنی تکبير بگوييد برای آن که خداوند شما را

[٥٢]. الاربعون حدیثا، ص ٦٥.

[٥٦]. ص٦٥.

[٥٤]. معجم النحو، ص٢٦٤.

[٥٥]. سوره حج، آيه ٣٧.