اخلاق و تربيت اسلامى

اخلاق و تربيت اسلامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٢٥

روايات مقصود حقيقى را به دست آورد، ابتدا گرفتار اشتباه در انديشه و شناخت مى‌شود و به دنبال آن، دچار ايمان خرافى و عمل نادرست مى‌گردد.
نشانه‌هاى توكّل‌ توكّل داراى نشانه‌هايى است كه در صورت ظهور آنها، انسان مى‌تواند اميدوار شود كه به اين مرحله عالى رسيده است.
جبرئيل در پاسخ پيامبر صلى الله عليه و آله نشانه‌هاى توكل را اين‌گونه بيان مى‌كند:
«فَاذا كانَ الْعَبْدُ كَذلِكَ لَمْ يَعْمَلْ لِاحَدٍ سِوَى اللَّهِ وَ لَمْ يَرْجُ وَ لَمْ يَخَفْ سِوَى اللَّهِ وَ لَمْ يَطْمَعْ فى‌ احَدٍ سِوَى اللَّهِ» «١» وقتى انسان داراى توكل شد اعمال خود را جز براى خدا به جا نمى‌آورد، جز به خدا اميد ندارد و از غير خدا نمى‌ترسد و چشم طمع به كسى جز خدا ندارد.
اين علائم در ساير روايات نيز مورد توجه قرار گرفته است. على عليه السلام مى‌فرمايد:
«حَسْبُكَ مِنْ تَوَكُّلِكَ انْ لا تَرى‌ لِرِزْقِكَ مُجْرِياً الَّا اللَّهَ سُبْحانَهُ» «٢» در توكل تو همين بس كه غير خدا را روزى رسان خود ندانى.
و نيز از امام رضا عليه السلام درباره توكل سؤال كردند. آن حضرت فرمود:
«انْ لا تَخافَ احَداً الَّا اللَّهَ» «٣» توكل يعنى اينكه از كسى جز خدا اخلاق و تربيت اسلامى ٣١ اسوه‌هاى رضا و تسليم ص : ٣٠ نترسى.
درجات و مراتب توكّل‌ توكل مراتب و درجات مختلفى دارد. حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام مى‌فرمايد: