«وَ انْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ الَّا ما سَعى‌» «١» براى انسان (پاداشى) جز آنچه خود كرده نيست.
استاد شهيد مطهرى توكل را چنين معرفى مى‌كند:
«توكل يعنى انسان هميشه به آنچه مقتضى حق است عمل كند و در اين راه به خدا اعتماد كند كه خداوند حامى و پشتيبان كسانى است كه حامى و پشتيبان حق باشند.
توكل تضمين الهى است براى كسانى كه هميشه حامى و پشتيبان حق‌اند.» «٢» ريشه توكّل‌ پايه و اساس توكل ايمان حقيقى به خداوند و شناخت او است. قرآن كريم توكل را لازمه ايمان دانسته مى‌فرمايد:
«وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا انْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ» «٣» اگر مؤمنيد بر خدا توكل كنيد.
طبق اين آيه شريفه كسى كه توكل نداشته باشد مؤمن نيز نخواهد بود.
امام على عليه السلام مى‌فرمايد:
«التَّوَكُّلُ مِنْ قُوَّةِ الْيَقينِ» «٤» توكل نتيجه يقين قوى به خداوند است.
ايمان و يقين به خدا، از شناخت صحيح خداوند حاصل مى‌شود، از اين رو ريشه و اساس توكل بر خدا، شناخت و آگاهى نسبت به او است و تمام برداشت‌هاى نادرستى كه از مفهوم توكل در صحنه عمل و زندگى شده است ريشه در درك نادرست از خداوند دارد، يعنى وقتى انسان درك درستى از خدا و جهان هستى نداشت نمى‌تواند از قرآن و