تربيت صحيح مى‌تواند زمينه‌هاى پستى و ناپاكى خانوادگى و تمايلات نامطلوب را از بين ببرد. معاوية بن‌يزيد و عمربن‌عبدالعزيز از خلفاى بنى‌اميه هستند. معاويه بن‌يزيد در روز چهلم حكومتش بر منبر رفت و يزيد و معاوية ابى سفيان را لعن كرده و از خلافت به علت اينكه حق او نيست، كناره گيرى كرد. عمربن‌عبدالعزيز نيز در زمان خلافت خود لعن بر اميرالمؤمنين را كه از سوى خلفاى اموى براى تحقير ائمه (ع) و شيعيان آنان مرسوم شده بود، ممنوع اعلام كرد. رفتار دو خليفه اموى به علت تأثير تعليمات معلّمين متعهد آنان در دوران كودكى بوده است. «١» محيط وسيع اجتماع نيز در شكل گيرى شخصيت انسان، نقش مهمى دارد و افراد بسيارى الگوهاى رفتارى خود را از آن دريافت مى‌كنند.
اسلام براى سازنده بودن محيط از اهرمهاى مختلفى استفاده مى‌كند. از سويى به وسيله قانون نظارت عمومى و امر به معروف و نهى ازمنكر، سعى در سالم نگاه داشتن محيط اجتماع دارد و از سوى ديگر با بر حذر داشتن افراد از همنشينى و معاشرتهاى بد آنها را از گزند پليديها و زشتيها محفوظ مى‌دارد.
امربه معروف و نهى از منكر به عنوان يك وظيفه واجب همگانى اعلام شده است و از آن به عنوان فريضه‌اى كه به سبب آن واجبات ديگر اقامه شده و از تسلط اشرار جلوگيرى مى‌شود، ياد شده است.
فرد مسلمان بايد بر اساس تعليمات رهبران دينى از رفاقت و معاشرت با افراد احمق، ناپاك، ظالم، خائن، سخن چين، دروغگو، چاپلوس و شرور پرهيز كند و در مقابل به همنشينى با افراد پاك ضمير، عاقل، روشنفكر و عالم توصيه شده است. تأكيد معصومين (ع) در باره رفيق، به دليل تأثير مهم اوست.
پيامبر اكرم (ص) فرمود:
«الْمَرْءُ عَلى دينِ خَليلِهِ وَ قَرينِهِ» «٢» روش آدمى بر طبق مذهب و سيره دوست و همنشين خويش است.