خلاصه‌ انقلاب در لغت به معناى دگرگونى و تغيير و تحول در ماهيت است و در اصطلاح به حركت مردمى گفته مى‌شود كه در جهت تغيير سريع و بنيادى در ارزشها و باورهاى مسلط جامعه همراه با خشونت صورت مى‌گيرد.
تفاوت عمده انقلاب با ديگر تحولات اجتماعى از قبيل كودتا، رفرم، شورش و ...، در اهداف، ارزشها و جايگاه تاريخى آن است. انقلاب با تغييرات وسيعى همراه است كه دگرگونيهاى اساسى در كليه شؤون جامعه ايجاد مى‌كند درحالى كه هدف بقيه تحولات اجتماعى در اين حدّ گسترده نيست.
انقلابها اقسام گوناگونى دارند، از جمله انقلاب اجتماعى و فردى. هدف انقلابات اجتماعى تغيير و تحول در سطح جامعه است در حالى كه هدف انقلابهاى فردى تحول در يك فرد است.
هر انقلابى داراى سه مرحله است: در مرحله اول به علت فساد هيات حاكمه، بى‌اعتنايى به ارزشهاى جامعه، برقرارى خفقان و ... مشروعيت سيستم سياسى زير سؤال مى‌رود. در مرحله پيروزى، بايد پايه‌هاى حكومت در كليه ابعاد تخريب شود و انسانهايى براى قبول مسؤوليت‌هاى آينده آماده شوند و در مرحله بعد از پيروزى، سه ركن اصلى انقلاب با هماهنگى كامل پايه‌هاى نظام را مستحكم نمايند.
يك سرى علل و عوامل در كليه انقلابها مشترك است، از جمله احساس قطعى از به خطر افتادن ارزشهاى حاكم، نارضايتى مردم. ظلم و ستم، فساد و فحشا توسط هيات حاكمه، ايثار و مقاومت مردم و داشتن رهبرى قاطع. همه اين عوامل دست به دست هم داده و بروز يك انقلاب را باعث مى‌شوند.
پرسش‌ ١- انقلاب را تعريف نموده، تفاوت آن را با ديگر تحولات اجتماعى بنويسيد.
٢- اقسام انقلاب را نام برده، انقلاب فردى را توضيح دهيد.
٣- شرايط اجتماعى- اقتصادى قبل از انقلاب و ويژگيهاى رژيمهايى كه در آنها انقلاب صورت پذيرفته چيست؟
٤- مراحل انقلاب را نام برده و توضيح دهيد هر يك از اين مراحل بايد داراى چه ويژگيهايى باشد؟
٥- علل و عوامل مشترك انقلابها كدام است؟