پر شود. (الغيبه، طوسى، ص ٤٦) چه بسا ظلم و جور در روزگاران گذشته، اين طور نبود كه كل جهان را بتواند دربر بگيرد. در واقع، وضع جهان از اين حيث چند گونه بوده است؛ جايى عدالت رواج داشته و جايى ظلم. اما به كارگيرى تعبير «جهان را ظلم و جور فرا خواهد گرفت»، با شرايط زمان ما، به سمت و سويى مى‌رود كه ديگر ظلم، متعلق به منطقه خاصى نيست؛ ظلم همه جهان را دربر مى‌گيرد. از اين جهت، چه بسا بحث ظلم و بحران عدالت در آستانه جهانى شدن قرار گرفته باشد؛ يعنى اين طور نيست كه عده‌اى راحت باشند و عده‌اى ناراحت. عامل اصلى گسترش بحران عدالت و جهان- شمول‌سازى آن نيز خود پديده جهانى شدن است. حتى آن كسى كه در غرب زندگى مى‌كند، مسئله عدالت برايش مطرح است. چرا راه‌پيمايى‌هاى گسترده‌اى كه عليه جهانى شدن اقتصاد صورت مى‌گيرد، در غرب بيشتر است؟ بدان دليل كه حتى مردمان عادى در غرب نيز تحت تأثير بى‌عدالتى در جهان امروز هستند. البته نه بدان معنا كه اكنون شرايط فراگير شدن ظلم و جور محقق شده است و ظهور محقق خواهد شد بلكه رفته رفته در جهان بى‌عدالتى و ظلم فراگير مى‌شود كه شرط مبارزه با اين بى‌عدالتى‌ها نيز معرفى آرمان عدالت مهدوى است.

٧. جهانى شدن و چشم‌انداز فرج؛ بحث جهانى شدن نيز خود دليل ديگرى براى ضرورت طرح مباحث سياسى مهدويت است. جهانى شدن ايجاب مى‌كند انسان‌ها در شرايطى زندگى كنند كه آرمان فراگير در آن مطرح است. اين زندگى جهانى، چگونه ماهيتى دارد؟ چه نسبتى بين آن و جامعه موعود جهانى اديان برقرار است؟ اين بحث هم اقتضا مى‌كند كه به مباحث سياسى مهدويت بيشتر بپردازيم. البته بحث‌هاى مربوط به جهانى شدن و ارتباط آن با بحث مهدويت اسلامى بسيار گسترده است كه نمونه- هايى از آن در اين اثر مطرح شده است و برخى از مسائل آن نيز در اين‌