افغانستان ایجاد کردند[٥١٣]. مرز ایران و افغانستان در این دوره در بیش تر ایام شاهد اقدامات و شرارت گروه های ضدانقلاب ایرانی، ملیشیای افغانستان و اشرار و قاچاقچیان محلی بود که به ناامنی مرزهای شرقی ایران دامن می زدند. در پاکستان عناصر مجاهدین خلق در تلاش بودند سازمان خود را بازسازی نمایند. برخی افراد برجسته پاکستان و مطبوعات این کشور از افزایش نیروی نظامی پاکستان در مرزهای ایران خبر دادند و با طرح مسائل بلوچستان پاکستان اعلام کردند که «با ادامه جنگ ایران و عراق، پای پاکستان نیز به بحران کشیده می شود.» روزنامة پاکستانی "نوای وقت" نوشت: برخی عقیده دارند که امریکا پاکستان را جهت حمله به ایران تحت فشار قرار داده است، اما پاکستان تاکنون نخواسته است مستقیماً در جنگ خلیج فارس دخالت نماید. [٧٣]

در مرزهای ترکیه اقدامات بیش تر دولتی و نمایشی بود. همکاری دولت ترکیه با عراق نمودهای تازه ای یافت. نیروی هوایی ترکیه در موارد متعددی وارد فضای شمال عراق شد و پایگاه ها و مراکز تجمع کردها را بمباران کرد[٣٥٥]. همچنین ترکیه مانورهایی را در مرزهای ایران برگزار کرد که یکی از آنها با مانور مشترک چند کشور عضو ناتو در دریای سیاه هم زمان بود[٩٢]. تجهیز پایگاه اینجرلیک ترکیه و تحت پوشش قراردادن قلمرو جمهوری اسلامی ایران به وسیلة نیروهای نظامی امریکا، اقدام دیگر این کشور بود که در مجموع این پیام را دربر داشت که ایران در صورت درگیری با امریکا، مرزهای چندان مطمئنی با کشورهای دیگر نخواهد داشت. با این حال در وضعیت موجود جمهوری اسلامی ایران تلاش کرد با گسترش مناسبت اقتصادی با پاکستان و ترکیه و صدور بیش تر نفت از طریق شوروی، از میزان وابستگی خود به بنادر خلیج فارس و دریای عمان بکاهد.

١٤ - اقدامات گروه های محارب و مقابله با آنها

گروه های مسلح ضدانقلاب از جمله حامیان رژیم عراق در جنگ با ایران بودند. این گروه ها با پشتیبانی همه جانبه به وسیلة دولت عراق، در چند جهت تلاش می کردند. سازمان مجاهدین خلق از سال ١٣٦٥با استقرار در داخل عراق و سازمان دهی افرادش، به جمع آوری اطلاعات نظامی از خطوط تماس و جبهه های درگیری، شبیخون به خطوط پدافندی ضعیف و گرفتن اسیر و نیز راهنمایی یگان های ارتش عراق می پرداخت و همچنین با شنود تماس های بی سیمی و رادیویی یگان های جمهوری اسلامی و نیز اعزام جاسوس و خرابکار به داخل کشور به همکاری با ارتش و رژیم عراق اقدام می کرد. گروه های دیگر از جمله کو مه له و حزب دمکرات که بیش تر در داخل کشور و در مناطق کردنشین فعال بودند، از یک طرف با ناامن کردن جاده ها و محورهایی که به جبهه های نبرد ختم می شد و از طرف دیگر با کمین زدن به نیروهای درحال نقل و انتقال یا شبیخون به پایگاه های نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی در داخل و