در پی افزایش و تداوم حملات به کشتی ها در خلیج فارس و خصوصاً حمله به کشتی ژاپنی "کیجی هارو مارو [ر.ک. به روز شمار ٨/٧/٦٦ [ دولت ژاپن ضمن منع تردد کشتی های ژاپنی در خلیج فارس، کاردار سفارت ایران در توکیو را به وزارت خارجه این کشور احضار کرد و یادداشتی اعتراض آمیز درباره حمله به دو نفتکش ژاپنی تسلیم وی کرد.[١] از سوی دیگر، وزارت ترابری ژاپن اعلام کرد: «کشتی های ژاپنی و دیگر کشتی هایی را که ملوانان ژاپنی هدایت می کنند تا زمانی که سلامت آنان تضمین نشود از سفر به خلیج فارس خودداری می کنند. اوضاع خلیج فارس تا زمانی که ایمنی کشتی هایی که در منطقه رفت و آمد می کنند، تضمین نشود تحت مراقبت و بررسی قرار خواهد داشت و در حال حاضر ٢١ کشتی که یا خدمه آنها ژاپنی هستند و یا متعلق به شرکت های ژاپنی می باشند در خلیج فارس به سر می برند.»[٢]

رادیو بی بی سی در تحلیلی از مواضع ژاپن در قبال جنگ ایران و عراق و بحران خلیج فارس، یکی از مشکلات عمده کشتی های ژاپنی را برخوردار نبودن از حمایت واحدهای نیروی دریایی کشورهای اروپایی و امریکا در خلیج فارس دانست و گفت: «ژاپن همواره سیاست محتاطانه ای را در قبال مسائل منطقه اتخاذ کرده و از زمان شروع جنگ ایران و عراق سعی داشته است که جنبه بی طرفی را با دقت تمام حفظ کند. ولی ژاپن به دلیل اینکه نیروی دریایی در خلیج فارس ندارد برخلاف سایر مشتریان عمده غربی قادر به حمایت از کشتی هایش نیست. دولت امریکا همواره از ژاپن به دلیل اینکه برای تأمین آزادی کشتی رانی در خلیج فارس کمکی به نیروهای غرب نمی کند انتقاد کرده است و پاسخ ژاپن این بوده که به دلیل مغایرت با قانون اساسی این کشور نمی تواند نیروی نظامی به خلیج فارس اعزام کند. یکی از پیشنهادهایی که سفیر ژاپن در واشنگتن برای این موضوع مطرح کرده کمک مالی است. به موجب این طرح، دولت ژاپن برای تهیه بودجه ای که صندوق امنیت خلیج فارس خوانده می شود، کمک می کند تا از این طریق هزینه حضور نظامی نیروهای امریکا در خلیج فارس تأمین شود. مشکل دیگر این است که بخش عمده نفت ژاپن از ایران تأمین می شود و بنابراین نمی شود آن را تحت پوشش حفاظت نیروی دریایی امریکا قرار داد. با این حال به نظر می رسد که ژاپن به وسیله امریکا، متحد اصلی اش تحت فشار قرار گرفته است که به هر نحو ممکن در حمایت از کشتی رانی خلیج فارس تلاش کند.»[٣]

٢ ١٧٠

در پی حمله روز گذشته عراق به کشتی صیادی "جانتان بلاک" ]ر.ک.به روزشمار ٩/٧/٦٦ [ سفیر رژیم عراق در کانبرا به وزارت خارجه استرالیا احضار شد و اعتراض شدید دولت استرالیا به حمله علیه یک کشتی ماهیگیری استرالیایی در خلیج فارس- که به کشته شدن کاپیتان این کشتی انجامید- تسلیم وی شد. وزیر امور خارجه استرالیا گفت که این حمله غیرموجه و تخلف از مقررات بین المللی است... دولت متبوع وی خواستار توضیحات فوری بغداد درباره این حمله شده و از عراق خواسته است که در مورد عدم تکرار این قبیل حملات به دولت استرالیا اطمینان های لازم داده شود.[٤]

[١] ٢١. مأخذ ١٥، ص ١، توکیو- آسوشیتدپرس، ١٠/٧/١٣٦٦.

[٢] ٢٢. مأخذ ٥، ص آخر، خبرگزاری رویتر.

[٣] ٢٣. مأخذ ١٥، ص ٢٧، رادیو بی بی سی، ١٠/٧/١٣٦٦.

[٤] ٢٤. روزنامه جمهوری اسلامی، ١١/٧/١٣٦٦، ص ٣، خبرگزاری آلمان غربی.