روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٨ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ١ مهر ١٣٦٦ / ٢٩ محرم ١٤٠٨ / ٢٣ سپتامبر ١٩٨٧
هلی کوپتر تیراندازی می نمایند که هلی کوپتر مسیر خود را تغییر داده و در ١٢ مایلی جزیره بر عرشه ناو امریکایی - که در کنار یک فروند کشتی آسیب دیده لیبریایی پهلو گرفته بود - فرود می آید. در ساعت ١٦:٣٠ ناو مذکور خود را از کشتی موشک خورده جدا و در سمت ١٩٠ درجه و ١٥ مایلی جزیره به گشت زنی می پردازد. مراتب جهت اطلاع به آگاهی می رسد.»[١]
از سوی دیگر، نیروی دریایی سپاه اعلام کرد که یک کشتی مخصوص نقشه برداری به نام "ماریا" که با پرچم پاناما حرکت می کرد، در آب های خلیج فارس با یک مین برخوردکرد.[٢] بیمه لویدز محل این برخورد را ٣٠ مایلی شمال جزیره العربیه اعلام کرد و نوشت: کشتی ماریا غرق شده است.[٣] بر اثر این حادثه چهار تن از سرنشینان این کشتی مفقود شدند.[٤] سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ بعداً در گفت و گویی غرق شدن این کشتی را ماجرایی پرابهام و مشکوک عنوان کرد و گفت: «غرق شدن کشتی برخلاف عرف موجود دو روز بعد اعلام شد. این تأخیر پنجاه و چند ساعته دسترسی به شواهد لازم برای بررسی ادعای غرق شدن کشتی پانامایی بر اثر برخورد با مین را از بین برده است و سؤال این است که چرا شواهد قابل بررسی این حادثه باید از بین برود؟ در صورت واقعیت داشتن این مسئله بازهم سؤال مطرح است که چگونه ناوهای امریکایی مستقر در خلیج فارس با انواع تجهیزات پیچیده متوجه غرق شدن این کشتی نشده اند. تأخیر در اعلام خبر در حالی است که امریکاییان مدعی هستند در ساعت ٢٣ شب دوشنبه مین گذاری در آب های بین المللی خلیج فارس توسط کشتی ایران - اجر را شاهد بوده اند، اما اکنون راجع به غرق شدن این کشتی مهر سکوت بر زبان خود زده اند و این نکات از جمله ابهامات ماجرا است.» سخنگوی ستاد تبلیغات جنگ با اشاره به نزدیکی این حادثه با حمله امریکا به کشتی ایران - اجر افزود: «این حرکات می تواند بیان کننده آغاز یک حرکت مشکوک توسط امریکا در خلیج فارس باشد.»[٥]
منابع کشتی رانی در مورد وضعیت و حرکت کشتی ها در خلیج فارس پس از حمله امریکا به کشتی ایران - اجر گزارش دادند که کشتی های جنگی ایران فعالیت در خلیج فارس را به شدت افزایش داده اند و کشتی های تجاری برای پرهیز از حمله قایق های توپدار ایران، در آب های بسیار نزدیک به سواحل عمان حرکت می کنند.[٦]
در همین حال دهمین کاروان کشتی های کویتی تحت اسکورت ناوهای امریکا، با وجود اعلام برنامه حرکت آن، به دلیل بروز اوضاع بحرانی در خلیج فارس از حرکت بازماند. رادیو امریکا در این باره گفت: «حرکت این کاروان در شرایط کنونی از اهمیت بیش تری برخوردار است. این کاروان برخلاف برنامه اعلام شده از حرکت منصرف شد و تا تاریخ ٦/٧/٦٦ در بندر الاحمدی کویت باقی می ماند تا آرامش نسبی مجدداً برقرار شود. نفتکش کویتی"گاز پرنس" از جمله نفتکش های این کاروان است.»[٧]
[١] ١١. سند شماره ٦٧٩٠٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نامه فرمانده نیروی دریایی سپاه به فرمانده کل سپاه،٢/٧/١٣٦٦.
[٢] ١٢. سند شماره ٩١٥٤٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نیروی دریایی سپاه، آمار کشتی های آسیب دیده.
[٣] ١٣. روزنامه اطلاعات، ٤/٧/١٣٦٦، ص١٧، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
[٤] ١٤. روزنامه رسالت، ٤/٧/١٣٦٦، ص١٢، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی.
[٥] ١٥. مأخذ ١٣، ص١٨.
[٦] ١٦. روزنامه رسالت، ٢/٧/١٣٦٦، ص١٢، دوبی - خبرگزاری رویتر.
[٧] ١٧. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره ١٨٨، ٢/٧/١٣٦٦، ص١٩، رادیو امریکا، ١/٧/١٣٦٦؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی،٢/٧/١٣٦٦، ص٣، یونایتدپرس.