روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٤٠ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٦ آبان ١٣٦٦ / ٤ ربیع الاول ١٤٠٨ / ٢٨ اکتبر ١٩٨٧
رادیو بی.بی.سی در سرویس جهانی خود نیز خواستار همکاری نزدیک تر و مشترک ابرقدرت ها برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق شد. مفسر این رادیو تأکید کرد ایران را با دادن رشوه و زورگویی نمی توان به صلح با عراق وادار کرد و اعمال یک جانبه هر یک از ابرقدرت ها بی ثمر خواهد بود. آنچه می توان عنوان کرد این است که تنها امید خاتمه دادن به این جنگ مرگبار و خطرناک پیدا کردن ترکیب درست اقدامات قانع کننده و فشار آورنده از طریق همکاری مشترک اعضای شورای امنیت می باشد.» خبرگزاری جمهوری اسلامی با مخابره این تفسیر، افزود: «در تفسیر بی.بی.سی بی میلی شوروی و چین نسبت به اجرای تحریم فروش اسلحه به ایران به طور غیرمستقیم مورد انتقاد قرار گرفت و به مسکو هشدار داده شد اگر برای خاتمه جنگ همکاری نشان ندهد جنگ ایران و عراق سال ها ادامه خواهد یافت. امریکا و شوروی هیچ کدام مایل نیستند ایران در جنگ پیروز شود و هر دو از قطعنامه ٥٩٨ که به اتفاق آرا در شورای امنیت به تصویب رسید، حمایت کردند. این رادیو در تفسیر خود پیشنهاد کرد که برای جلب همکاری بیش تر شوروی با غرب در شورای امنیت منافع مسکو همانند منافع غرب در خلیج فارس مشروع قلمداد گردد و به این ترتیب آن کشور در تلاش های صلح در منطقه شریک کامل غرب باشد.»[١]
خبرگزاری فرانسه در تحلیلی از روابط ایران و شوروی نوشت: «به عقیده ناظران سیاست ایران برای نزدیکی به مسکو که با بحران در خلیج فارس آغاز شده تاکنون این امکان را برای تهران به وجود آورده است که شوروی از اتخاذ تصمیم فوری مجازات علیه ایران جلوگیری به عمل آورد و در مقابل توافق جمعی را برای ادامه تلاش های دبیرکل سازمان ملل جلب نماید. به موازات این اقدامات همکاری اقتصادی میان دو کشور نتایج عمده ای در بر نداشته است. ازسرگیری پروازها از شوروی به ایران، تحقیقات نفتی مشترک در دریای خزر یا از سرگیری عبور و مرور دریایی از جمله این نتایج است. یک دیپلمات کارشناس در امور مربوط به منطقه خاطرنشان کرد که چنانچه "رفسنجانی"، بانی تلاش جهت گفت وگو با واشنگتن، که به ماجرای "ایران گیت" انجامید، سفری به شوروی انجام دهد، محکی برای نزدیکی میان ایران و شوروی خواهد بود… کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از جمله عراق که ٨٠% سلاح های آن از شوروی تأمین می شود با نگرانی این تحول دیپلماتیک میان دو کشور را پیگیری می کنند.»[٢]
روزنامه الیوم چاپ عربستان نیز در سرمقاله خود شوروی را مسئول اجرای مفاد قطعنامه٥٩٨ شورای امنیت برای پایان یافتن جنگ ایران و عراق دانست و خواستار همکاری این کشور برای اجرای این قطعنامه شد. این نشریه از موضع شوروی در قبال جنگ ایران و عراق انتقاد کرد و آن را موضع خصمانه مسکو در قبال عراق خواند. الیوم افزود: «شوروی با حمایت از قهرمانان تهران، درصدد بهره جویی از سیاست خویش در منطقه است.»[٣]
[١] ٢٤. مأخذ ١٠، ص١١ و ١٢، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، به نقل از رادیو بی بی سی، ٦/٨/١٣٦٦.
[٢] ٢٥. مأخذ ١٥، ص٣٦ و ٣٧، پاریس - خبرگزاری فرانسه، ٦/٨/١٣٦٦.
[٣] ٢٦. روزنامه کیهان، ٧/٨/١٣٦٦، ص١٦، روزنامه الیوم چاپ حجاز.