فاروق الشرع، وزیر امور خارجه سوریه نیز در یک مصاحبه مطبوعاتی نظر این کشور را درباره اجلاس امان و بیانیه آن اعلام کرد. وی گفت: «علی رغم بیانیه پایانی اجلاس امان، سوریه با سرزنش ایران مخالف است و با بازگشت مصر به جامعه عرب نیز موافق نیست. سوریه در امان همچنان مخالفت خود را با گسترش جنگ ایران و عراق و با اشغال خاک عراق به وسیله ایران اعلام کرده و ضمن جلوگیری از عربی فارسی شدن جنگ، بر آزادی کشتی رانی تأکید کرد.» وی افزود: «ما قطعنامه ٥٩٨ شورای امنیت را هیچ وقت رد نکرده ایم ولی اجرای آن به خاطر سوء استفاده امریکا با مشکل مواجه است و با ورود نیروهای این کشور به خلیج فارس، کشتی های بیش تری مورد حمله قرار گرفته و بحران در این منطقه بیش تر شده است.»[١]

١ ١٣

اجلاس سران عرب در امان و مسئله بازگشت مصر به جهان عرب تحلیل های مختلف و گاه متضادی را در پی داشته است. روزنامه پروادا اجلاس سران عرب را یک رویداد غیرمعمولی و غیرعادی توصیف کرد و اظهار امیدواری کرد که دوران نفاق در جهان عرب به پایان برسد و وحدت عملی آنها تحکیم یابد.[٢] رادیو بی.بی.سی با اشاره به حمایت کامل اجلاس از عراق در قطعنامه پایانی و هم صدا نشدن سوریه و لیبی با آن گفت: «این گردهمایی نشان داد که این دو کشور نمی توانند خود را به خاطر حمایت از ایران، در جهان عرب منزوی نگه دارند . ایران از بازگشت مصر به جهان عرب و اینکه اسرائیل بی طرفی رسمی خود را در جنگ به نفع عراق رها کند، نگران است. مصر از تحولات اخیر خشنود است و ملک حسین نیز می تواند ادعا کند که تلاش های دیپلماتیک او در کنفرانس سران نتایج حقیقی به مراتب بیش تر از آنچه که از اعلامیه پایانی کنفرانس مشهود بود، به دنبال داشته است.[٣]

از سوی دیگر، بازگشت مصر به صحنه سیاسی خلیج فارس هر چند موجب تقویت روحیه کشورهای عربی شده است، لیکن به نظر نمی رسد این امر توازن قدرت را علیه ایران تغییر دهد. خبرگزاری رویتر در گزارشی به نقل از دیپلمات ها نوشت: «مصر تمایل به دخالت نظامی در جنگ خلیج فارس ندارد. لیکن پس از برقراری مجدد روابط دیپلماتیک از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس و عراق با مصر، حسنی مبارک متعهد شد که از هر یک از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در صورت کشانده شدنشان به جنگ دفاع نماید. یک مقام برجسته عربی در منطقه خلیج فارس در این باره گفت: «اکنون ایران غیرعرب به منظور حمله به هر یک از کشورهای عرب متحد عراق بایدتعمق نماید. دیپلمات های ایرانی می گویند: هیچ گونه تهدیدی را از جانب مصر مشاهده نمی کنند. ایران از تجهیز ناوگان های امریکایی و شوروی در خلیج فارس نهراسیده است. یک دیپلمات ایران این سؤال را مطرح کرد: چه کاری است که شرق و غرب نمی توانند بکنند و مصر از عهده آن برمی آید.»[٤]

مجله آلمانی اشپیگل نیز در تفسیری نوشت: «کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای جنگ

[١] ٢٢. مأخذ ٤، ص٣٦ تا ٣٨، دمشق - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٢/٨/١٣٦٦.

[٢] ٢٣. مأخذ ٧، ص٣٧، رادیو صلح و ترقی، ٢٥/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه پراودا چاپ مسکو.

[٣] ٢٤. مأخذ ٧، ص٤٠ و ٤١، به نقل از رادیو بی بی سی، ٢٥/٨/١٣٦٦.

[٤] ٢٥. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره ٢٥٠، ٤/٩/١٣٦٦، ص١٠، بحرین - خبرگزاری رویتر، ٣/٩/١٣٦٦.