روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٣٩ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٦ آبان ١٣٦٦ / ٤ ربیع الاول ١٤٠٨ / ٢٨ اکتبر ١٩٨٧

خبرگزاری جمهوری اسلامی در ادامه این گزارش افزوده است: «در این دیدار بر غیرقابل قبول بودن چنین نتیجه گیری از سوی کمیته پیشنهادی دبیرکل و ضرورت تعیین متجاوز و تنبیه آن قبل از هر اقدام دیگر تأکید شد و این نکته تذکر داده شد که جمهوری اسلامی ایران به تضمین هایی احتیاج دارد که قبل از هرگونه اقدامی شرایطش محقق شده باشد.»[١]

١ ١١

اتحاد جماهیر شوروی برای پایان دادن به جنگ، تلاش دیپلماتیک جدیدی را آغاز کرده است. معاون اول وزارت خارجه شوروی، ورنتسف، برای سفری پنج روزه به عراق، کویت و ایران امروز عازم بغداد شد تا سیاست شوروی درباره جنگ عراق علیه ایران را با مقامات این سه کشور مطرح سازد. سخنگوی وزارت خارجه شوروی در گفت وگو با خبرنگاران با اشاره به گسترش حضور نظامی امریکا در خلیج فارس گفت: «اوضاع خلیج فارس در روزهای اخیر به طور محسوس وخیم شده و هدف از سفر معاون اول وزارت خارجه به منطقه این است که بر ضرورت بهره گیری از هر امکانی جهت اجرای قطعنامه ٥٩٨ قبل از دست زدن به اقدامات دیگر تأکید شود.»[٢]

کمیته وزارت خارجه کشورهای عضو پیمان ورشو نیز در پراگ چکسلواکی با انتشار اعلامیه ای بر اجرای قطعنامه ٥٩٨ و عقب نشینی نیروهای دریایی خارجی از خلیج فارس و حراست از آزادی دریانوردی در منطقه تأکید کرد.[٣]

سفر ورنتسف به منطقه، موضع و نقش شوروی در خلیج فارس و روابط آن با ایران مورد توجه تحلیل گران و صاحب نظران می باشد. رادیو بی.بی.سی در تفسیری از سفر ورنتسف گفت: «دولت شوروی تنها ابرقدرتی است که هم با عراق و هم با ایران دارای روابط دوستانه است و از اینکه تلاش هایش برای پایان دادن به جنگ هفت ساله دو کشور با شکست روبه رو شده است به وضوح احساس نگرانی می کند. کشورهای محافظه کار عرب صبرشان در مقابل سیاست مبهم شوروی نسبت به تحریم تسلیحاتی ایران پایان یافته است. نگرانی آنان این است که شوروی ایران را به منزله پاداش واقعی استراتژیکی در خلیج فارس تلقی کند. ... اکنون این احتمال می رود که دیدار آقای ورنتسف از کویت و عراق به منظور متقاعد کردن کشورهای حوزه خلیج فارس به این امر باشد که شوروی واقعاً مایل به پایان یافتن جنگ است و سعیش این است که ایران را وادار به همکاری بیش تر با سازمان ملل متحد نماید. مأموریت کنونی او به نظر مشکل تر می رسد؛ زیرا چنانچه بخواهد انتظارات ایران و اعراب هر دو را برآورده سازد باید نقش مشکل بی طرفی و ایجاد توازن را با مهارت بازی کند. محاسبه شوروی حتماً این بوده است که چنانچه مأموریت آقای ورنتسف شکست بخورد، دبیرکل سازمان ملل هم نتواند به پیشرفتی دست یابد، در این صورت فشاری که به شوروی برای حمایت از تحریم اسلحه وارد خواهد آمد، ممکن است بیش از آن افزایش یابد که این کشور بتواند در مقابل آن ایستادگی کند.»[٤]

[١] ٢٠. مأخذ ١٥، ص١٠ و ١١.

[٢] ٢١. مأخذ ١٥، ص١٤، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٦/٨/١٣٦٦.

[٣] ٢٢. U.N.Yearbook ١٩٨٧, vol. ٤١, p. ٢٢٥.

[٤] ٢٣. مأخذ ١٥، ص٦٥ و ٦٦، بخش فارسی رادیو بی بی سی، ٦/٨/١٣٦٦.