با وجود تداوم نارضایتی از مواضع شوروی در قبال جنگ ایران و عراق، کشورهای حاشیه خلیج فارس از سفر ورنتسف به منطقه خوشحالند و مطبوعات بحرین با انتشار خبر مسافرت ورنتسف به عراق، کویت و ایران، خشنودی خود را از این سفر ابراز کردند و آن را ناشی از حملات موشکی ایران به کویت و تشدید بحران خلیج فارس اعلام داشته اند. آنها با توضیح این که مسافرت معاون وزیر خارجه شوروی به منطقه اتهامات وارد به مسکو مبنی بر تشویق ایران بر اصرار در ادامه جنگ را بر طرف ساخته است، افزودند: وی باید رهبران ایران را به قبول آتش بس قانع نماید و چنانچه ایران این اقدام را هم رد کند و حاضر به برقراری صلح در منطقه نشود، شوروی باید موضع خود را تغییر داده، به طرح تحمیل مجازات هایی علیه ایران که قرار است در شورای امنیت مطرح شود، پاسخ مساعد بدهد.[٢]

١ ٧

طرح امریکا برای تحریم اقتصادی ایران بازتاب گسترده ای در رسانه های جهان داشته است و تحلیل گران سیاسی و منطقه ای از دیدگاه های مختلف آن را بررسی کرده اند. رادیو امریکا به نقل از روزنامه کریستین ساینس مانیتور درباره نقاط ضعف و قوت ایران در رویارویی با تحریم اقتصادی امریکا گفت: «ایرانیانی که از حکومت اسلامی جانبداری می کنند، می گویند اطمینان کامل دارند که کشورشان در رویارویی با ایالات متحده امریکا سرانجام دست بالا را خواهد داشت. این ایمان به پیروزی نهایی از دو باور اصلی نشأت گرفته است، نخست اینکه زمان به سود ایران است و دولت ایالات متحده نمی تواند هزینه نگهداری یک ناوگان دریایی عظیم را در منطقه خلیج فارس تا زمانی نامحدود تحمل کند. نکته دوم اینکه عمق استراتژیکی ایران چنان است که تنها معدودی از هدف های اقتصادیش در تیررس نیروی استقرار سریع خاورمیانه ای امریکا قرار دارد و این مسئله متلاشی کردن اقتصاد ایران را برای ایالات متحده مشکل می سازد.»

این روزنامه به نقل از یک مقام امریکایی ناتو در بروکسل با رد این ادعا نوشته است: «بمب افکن های ایالات متحده می توانند تمام مسیر ایالات متحده را تا تهران بدون توقف طی کنند. دیپلمات های اروپایی ناتو در این مورد با احتیاط بیش تری اظهار نظر می کنند. به گفته یک تحلیل گر اروپایی این نکته به خوبی نشانة آن است که فشردن گلوی اقتصادی ایران آسان نخواهد بود. برای مثال پالایشگاه های نفتی ایران در سراسر خاک این کشور پراکنده است.» کریستین ساینس مانیتور در ادامة مقاله نوشته است: «ترمینال اصلی نفت ایران در جزیره خارک به فناناپذیری شهره است. بمباران تأسیسات نظامی ایران نیز به همین نسبت دشوار است. هواپیماهای ایرانی در آشیانه های مستحکمی قرار دارند و موشک های سیلک ورم نیز متحرک هستند. اما تحلیل گران غربی در این نکته متفق القولند که در حالی که عمق

[١] ١٣. مأخذ ٦، ص٣٣ و ٣٤، رادیو امریکا، ٧/٨/١٣٦٦.

[٢] ١٤. سند شماره ٢١٢٧٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش های سیاسی - خارجی ٧/٨/١٣٦٦.